Անանյան, Արամ Լևոնի

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության անկախացումից հետո հայ-թուրքական հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման գործընթացում Հայոց ցեղասպանության գործոնի դերի ուսումնասիրությանը՝ 1991–2004 թվականների ժամանակահատվածում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են երկու երկրների միջև հարաբերությունների հաստատման և զարգացման փորձերը, դրանց վրա ազդող քաղաքական ու պատմական հանգամանքները, ինչպես նաև անցյալի պատմական ժառանգության ազդեցությունը արտաքին քաղաքական որոշումների և փոխադարձ ընկալումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման խնդրին, Հայաստանի պետական քաղաքականության մեջ դրա ունեցած նշանակությանը և Թուրքիայի կողմից այդ հարցի նկատմամբ որդեգրած դիրքորոշմանը։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են նաև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման հետ կապված խնդիրները, սահմանների փակ լինելու հանգամանքը, տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումները, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության ազդեցությունը և դրանց փոխկապակցվածությունը հայ-թուրքական հարաբերությունների ընթացքի հետ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի և Թուրքիայի արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններին, միջազգային կազմակերպությունների և երրորդ երկրների դերակատարությանը, ինչպես նաև հայկական սփյուռքի գործունեությանը՝ ցեղասպանության ճանաչման գործընթացում և հայ-թուրքական հարաբերությունների համատեքստում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցի ուսումնասիրությանը, թե ինչպես է պատմական հիշողությունը ներգործում միջպետական հարաբերությունների վրա և ինչպիսի քաղաքական ու հասարակական հետևանքներ է առաջացնում ցեղասպանության վերաբերյալ հակադիր դիրքորոշումների առկայությունը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու 1991–2004 թվականներին հայ-թուրքական հարաբերությունների հիմնական առանձնահատկությունները, դրանց զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները և հարաբերությունների հնարավոր կարգավորման շուրջ ձևավորված մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն Հայաստանի և Թուրքիայի երկկողմ հարաբերությունների պատմության, այլև պատմական հիշողության, ցեղասպանությունների ճանաչման քաղաքականության և տարածաշրջանային միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, դիվանագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հայագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին և ժամանակակից Հայաստանի արտաքին քաղաքականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։