Արարատյան, Աբել

Պատմություն

Հայրենասիրության, ազգային նվիրվածության և ազգօգուտ գործունեության գաղափարներին նվիրված պատմական ու դաստիարակչական բնույթի աշխատություն է, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել ազգասիրական սխրագործությունների նշանակությունը և ընթերցողի մեջ ձևավորել հայրենիքի, ազգային համայնքի ու հասարակական բարօրության նկատմամբ պատասխանատվության գիտակցություն։ Ստեղծագործության գաղափարական առանցքը ազգասիրությունն է՝ որպես անհատի բարոյական նկարագրի, հասարակական գործունեության և ազգային կյանքի զարգացման կարևորագույն արժեք։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը կապված է այնպիսի անձանց և արարքների գնահատման հետ, որոնք իրենց գործունեությամբ, անձնազոհությամբ, խիզախությամբ, գիտելիքներով կամ հասարակական ծառայությամբ նպաստել են ազգային կյանքի պահպանմանն ու առաջընթացին։ Ազգասիրական սխրագործությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ռազմական քաջության կամ արտակարգ անձնազոհության դրսևորում, այլև որպես հայրենիքին և սեփական ժողովրդին ծառայելու ավելի լայն բարոյական սկզբունք։ Այդ սկզբունքը կարող է արտահայտվել ազգային կրթության զարգացման, մշակույթի պահպանման, հասարակական համերաշխության ամրապնդման, բարեգործության, լուսավորության տարածման և հայրենակիցների բարօրությանն ուղղված գործունեության միջոցով։ Աշխատության գաղափարական բովանդակության կարևոր բաղադրիչներից է անհատական արժանիքների և հասարակական պատասխանատվության փոխկապակցվածությունը։ Ազգասիրությունը ներկայացվում է որպես գործնական առաքինություն, որի իրական արժեքը բացահայտվում է ոչ թե միայն հայրենասիրական զգացմունքների արտահայտությամբ, այլև օգտակար արարքներով, հետևողական աշխատանքով և ընդհանուր բարօրության համար անձնական ջանքեր ներդնելու պատրաստակամությամբ։ Այս մոտեցումը կարևորում է այն համոզմունքը, որ ազգային առաջընթացը պայմանավորված է հասարակության անդամների գիտակցված մասնակցությամբ, փոխօգնությամբ և հանրային շահի նկատմամբ նվիրվածությամբ։ Աշխատության դաստիարակչական ուղղվածությունը ենթադրում է նաև պատմական հիշողության և օրինակելի վարքի կարևորում։ Ազգասիրական սխրագործությունների ներկայացումը կարող է ծառայել որպես բարոյական օրինակ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով անձնազոհության, քաջության, հավատարմության, առաքինության և հասարակական ծառայության արժեքներին։ Նման ստեղծագործությունների միջոցով անցյալի նշանակալի գործերը վերածվում են դաստիարակչական միջոցի, իսկ ազգային պատմական հիշողությունը՝ սերունդների միջև արժեքների փոխանցման կարևոր հիմքի։ Գրական և գաղափարական առումով աշխատությունը հարում է XIX դարի հայ լուսավորական ու բարոյախրատական գրականության ավանդույթին, որի հիմնական նպատակներից էր ընթերցողի հասարակական գիտակցության զարգացումը և ազգային ինքնության ամրապնդումը։ Համառոտ շարադրանքի ձևը ենթադրում է նյութի ընտրովի ներկայացում՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով ազգասիրական գործունեության առավել կարևոր դրսևորումների և դրանց բարոյական նշանակության վրա։ Այսպիսի գրականությունը միավորում է պատմական ճանաչողականությունն ու դաստիարակչական նպատակադրումը՝ ընթերցողին առաջարկելով ոչ միայն անցյալի մասին գիտելիքներ, այլև հասարակական կյանքի վերաբերյալ արժեքային կողմնորոշումներ։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը նշանակալի է XIX դարի հայ ազգային զարթոնքի և լուսավորական շարժման համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ հասարակական միտքը մեծապես կարևորում էր ազգային համախմբումը, կրթության տարածումը, լեզվի ու մշակույթի պահպանումը և հասարակական բարեփոխումների իրականացումը։ Զմյուռնիան հայ մշակութային, կրթական և տպագրական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ ձևավորվել էին ազգային լուսավորության և հասարակական գործունեության աշխույժ միջավայրեր։ Արագածունյաց ընկերության տպագրական գործունեության հետ կապված այս հրատարակությունը ներկայացնում է նաև հասարակական կազմակերպությունների և ազգային կրթամշակութային նախաձեռնությունների դերը հայերեն գրքի տարածման գործում։ Նման հրատարակությունները նպաստել են հայրենասիրական գաղափարների տարածմանը, ազգային արժեհամակարգի ամրապնդմանը և հանրային ծառայության գաղափարի տարածմանը։ Դրանք արտահայտում էին այն ժամանակաշրջանի հայ մտավորականության համոզմունքը, որ ժողովրդի առաջընթացը հնարավոր է ազգային ինքնագիտակցության, կրթության, համերաշխության և անհատական պատասխանատվության համատեղ զարգացման միջոցով։ Գիրքը կարևոր արժեք ունի հայ հայրենասիրական և բարոյախրատական գրականության, XIX դարի ազգային գաղափարախոսության, հասարակական դաստիարակության և Զմյուռնիայի հայ տպագրական ու մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագետների, պատմաբանների, գրականագետների, մանկավարժների և ազգային գաղափարների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես ազգասիրության, հասարակական նվիրվածության և ազգային արժեքների պահպանման գաղափարները տարածող պատմամշակութային հրատարակություն։