Արիկյանց, Նինա Աշոտի

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի մանկական բնակչության շրջանում միզային համակարգում քարագոյացման առաջացման պատճառների և դրան նպաստող գործոնների կլինիկական ու բժշկակենսաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում հիվանդությունը դիտարկվում է որպես բազմագործոն ախտաբանական վիճակ, որի ձևավորման մեջ կարող են փոխազդել նյութափոխանակային, ժառանգական, սննդային, շրջակա միջավայրային, վարակային և անատոմիական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երեխաների տարիքային առանձնահատկություններին, քանի որ աճող օրգանիզմում նյութափոխանակության և միզային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակը կարող են պայմանավորել հիվանդության առաջացման ու ընթացքի առանձնահատկությունները։ Քննվում են հանքային և աղային փոխանակության խանգարումները, մեզի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոփոխությունները և այն պայմանները, որոնք կարող են նպաստել բյուրեղների առաջացմանն ու հետագա քարագոյացմանը։ Կարևորվում է քարերի քիմիական կազմի ուսումնասիրությունը, քանի որ տարբեր բաղադրություն ունեցող գոյացությունները կարող են կապված լինել տարբեր նյութափոխանակային մեխանիզմների և ռիսկի գործոնների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սննդակարգի, հեղուկի ընդունման առանձնահատկությունների, կլիմայական պայմանների և բնակության միջավայրի հնարավոր ազդեցության գնահատումը՝ Հայաստանի աշխարհագրական ու տարածաշրջանային պայմանների համատեքստում։ Դիտարկվում են նաև միզուղիների վարակների, մեզի արտահոսքի խանգարումների և միզային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունների հնարավոր դերերը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել ընտանեկան պատմությանը և ժառանգական նախատրամադրվածությանը՝ պարզելու համար դրանց հնարավոր նշանակությունը մանկական տարիքում հիվանդության զարգացման գործում։ Կլինիկական տվյալները կարող են համադրվել լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների արդյունքների հետ՝ հիվանդության պատճառաբանական կառուցվածքն առավել ամբողջական ներկայացնելու նպատակով։ Ուսումնասիրվում են հիվանդների տարբեր խմբերում ռիսկի գործոնների տարածվածության և դրանց համակցությունների առանձնահատկությունները, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե ինչպիսի պայմաններում է քարագոյացման հավանականությունն առավել արտահայտված։ Պատճառաբանական գործոնների համակարգված ուսումնասիրությունը կարևոր է հիվանդության զարգացման մեխանիզմների ավելի խոր ընկալման և մանկական պոպուլյացիայում ռիսկային խմբերի առանձնացման գիտական հիմքերի ձևավորման համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ մանկական ուրոլոգիայի և նեֆրոլոգիայի ոլորտում ախտորոշիչ ու կանխարգելիչ մոտեցումների գիտական կատարելագործման, ինչպես նաև տարածաշրջանային առանձնահատկությունների վերաբերյալ տվյալների ընդլայնման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մանկաբուժության, մանկական ուրոլոգիայի, նեֆրոլոգիայի, նյութափոխանակային խանգարումների և կլինիկական համաճարակաբանության ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։