Арутюнян, Гагик Суренович

Арутюнян, Гагик Суренович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Պապությունը և Կիլիկիայի հայկական պետությունը XIII դարի երկրորդ կեսին և XIV դարում

Աշխատությունը նվիրված է XIII դարի երկրորդ կեսին և XIV դարում Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու կենտրոնական իշխանության՝ պապության, և Կիլիկիայի հայկական պետության միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական, կրոնական ու մշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է միջնադարյան միջազգային հարաբերությունների համակարգում Կիլիկյան Հայաստանի ունեցած նշանակությանը, նրա արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններին և եվրոպական քրիստոնեական աշխարհի հետ կապերի զարգացմանը։ Ուսումնասիրության առանցքում պապականության և հայկական թագավորության փոխհարաբերություններն են, որոնք պայմանավորված էին ինչպես տարածաշրջանային ռազմաքաղաքական իրադրությամբ, այնպես էլ քրիստոնեական պետությունների միջև համագործակցության, դաշնակցային կապերի ամրապնդման և ընդհանուր արտաքին մարտահրավերներին դիմակայելու անհրաժեշտությամբ։ Հատուկ ուշադրության են արժանի Կիլիկյան Հայաստանի և Արևմտյան Եվրոպայի քաղաքական կենտրոնների միջև դիվանագիտական շփումները, պապական աթոռի միջնորդական ու քաղաքական դերակատարությունը, կրոնական երկխոսության զարգացումը և հայոց եկեղեցու ու կաթոլիկ աշխարհի հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին կրոնական պատկանելությունը, եկեղեցական շահերը և քաղաքական նպատակները փոխկապակցվում միջնադարյան դիվանագիտության մեջ, ինչպես նաև ինչ դեր ուներ Կիլիկիայի հայկական պետությունը տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական գործընթացներում։ Թեմայի կարևոր կողմերից է նաև պապության և Կիլիկյան Հայաստանի հարաբերությունների դիտարկումը խաչակրաց շարժման պատմական ժառանգության, Արևելքի քրիստոնյա ժողովուրդների դրության և Մերձավոր Արևելքում ուժերի փոփոխվող հարաբերակցության համատեքստում։ XIII դարի երկրորդ կեսից մինչև XIV դար ընկած ժամանակաշրջանը Կիլիկյան Հայաստանի համար առանձնահատուկ նշանակություն ուներ, քանի որ արտաքին քաղաքական բարդ պայմանները, տարածաշրջանային հակամարտությունները և եվրոպական քրիստոնեական ուժերի հետ համագործակցության հնարավորությունները անմիջական ազդեցություն էին ունենում պետության ռազմավարական ընտրությունների վրա։ Այս տեսանկյունից պապականության հետ հարաբերությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն հայ-եվրոպական կապերի պատմությունը հասկանալու, այլև միջնադարյան Հայաստանի միջազգային դիրքի, դիվանագիտական գործունեության և արտաքին քաղաքական մտածողության առանձնահատկությունները բացահայտելու համար։ Աշխատությունն ունի պատմագիտական և աղբյուրագիտական արժեք՝ նպաստելով Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական պատմության, հայ-կաթոլիկ եկեղեցական հարաբերությունների և միջնադարյան միջազգային դիվանագիտության վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց պատմությամբ, միջնադարյան դիվանագիտությամբ, եկեղեցու պատմությամբ և եվրոպական ու մերձավորարևելյան քաղաքական հարաբերություններով զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-19
Պապությունը և Կիլիկիայի հայկական պետությունը XIII դարի երկրորդ կեսին և XIV դարում

Անվճար

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին