Books by this author (1)
History
Պապությունը և Կիլիկիայի հայկական պետությունը XIII դարի երկրորդ կեսին և XIV դարում
Աշխատությունը նվիրված է XIII դարի երկրորդ կեսին և XIV դարում Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու կենտրոնական իշխանության՝ պապության, և Կիլիկիայի հայկական պետության միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական, կրոնական ու մշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է միջնադարյան միջազգային հարաբերությունների համակարգում Կիլիկյան Հայաստանի ունեցած նշանակությանը, նրա արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններին և եվրոպական քրիստոնեական աշխարհի հետ կապերի զարգացմանը։ Ուսումնասիրության առանցքում պապականության և հայկական թագավորության փոխհարաբերություններն են, որոնք պայմանավորված էին ինչպես տարածաշրջանային ռազմաքաղաքական իրադրությամբ, այնպես էլ քրիստոնեական պետությունների միջև համագործակցության, դաշնակցային կապերի ամրապնդման և ընդհանուր արտաքին մարտահրավերներին դիմակայելու անհրաժեշտությամբ։ Հատուկ ուշադրության են արժանի Կիլիկյան Հայաստանի և Արևմտյան Եվրոպայի քաղաքական կենտրոնների միջև դիվանագիտական շփումները, պապական աթոռի միջնորդական ու քաղաքական դերակատարությունը, կրոնական երկխոսության զարգացումը և հայոց եկեղեցու ու կաթոլիկ աշխարհի հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին կրոնական պատկանելությունը, եկեղեցական շահերը և քաղաքական նպատակները փոխկապակցվում միջնադարյան դիվանագիտության մեջ, ինչպես նաև ինչ դեր ուներ Կիլիկիայի հայկական պետությունը տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական գործընթացներում։ Թեմայի կարևոր կողմերից է նաև պապության և Կիլիկյան Հայաստանի հարաբերությունների դիտարկումը խաչակրաց շարժման պատմական ժառանգության, Արևելքի քրիստոնյա ժողովուրդների դրության և Մերձավոր Արևելքում ուժերի փոփոխվող հարաբերակցության համատեքստում։ XIII դարի երկրորդ կեսից մինչև XIV դար ընկած ժամանակաշրջանը Կիլիկյան Հայաստանի համար առանձնահատուկ նշանակություն ուներ, քանի որ արտաքին քաղաքական բարդ պայմանները, տարածաշրջանային հակամարտությունները և եվրոպական քրիստոնեական ուժերի հետ համագործակցության հնարավորությունները անմիջական ազդեցություն էին ունենում պետության ռազմավարական ընտրությունների վրա։ Այս տեսանկյունից պապականության հետ հարաբերությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն հայ-եվրոպական կապերի պատմությունը հասկանալու, այլև միջնադարյան Հայաստանի միջազգային դիրքի, դիվանագիտական գործունեության և արտաքին քաղաքական մտածողության առանձնահատկությունները բացահայտելու համար։ Աշխատությունն ունի պատմագիտական և աղբյուրագիտական արժեք՝ նպաստելով Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական պատմության, հայ-կաթոլիկ եկեղեցական հարաբերությունների և միջնադարյան միջազգային դիվանագիտության վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց պատմությամբ, միջնադարյան դիվանագիտությամբ, եկեղեցու պատմությամբ և եվրոպական ու մերձավորարևելյան քաղաքական հարաբերություններով զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-19