Ասատրյան, Արտակ Սիքայելի

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման մարմինների սահմանադրաիրավական կարգավիճակի ուսումնասիրությանը՝ տեղական ժողովրդավարության, հանրային իշխանության կազմակերպման և համայնքային կառավարման իրավական հիմքերի համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում տեղական ինքնակառավարման սահմանադրական սկզբունքներն են, համայնքային իշխանության մարմինների ձևավորման և գործունեության իրավական հիմքերը, նրանց իրավասությունների բնույթը և պետական կառավարման համակարգի հետ փոխհարաբերությունները։ Քննվում է տեղական ինքնակառավարումը որպես հանրային իշխանության իրականացման առանձնահատուկ մակարդակ, որի միջոցով համայնքի բնակչությունը մասնակցում է տեղական նշանակության հարցերի լուծմանը՝ օրենքով նախատեսված ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների շրջանակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համայնքի ներկայացուցչական և գործադիր մարմինների իրավական կարգավիճակին, դրանց ձևավորման սկզբունքներին, լիազորությունների շրջանակին, փոխադարձ հարաբերություններին և պատասխանատվության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են համայնքների ինքնուրույնության իրավական երաշխիքները, սեփական լիազորությունների իրականացման պայմանները, համայնքային գույքի ու ֆինանսական միջոցների կառավարման իրավական հիմքերը և տեղական բյուջեի նշանակությունը ինքնակառավարման գործառույթների իրականացման համար։ Կարևորվում է նաև պետական մարմինների և տեղական ինքնակառավարման մարմինների իրավասությունների սահմանազատման խնդիրը՝ դիտարկելով պետական վերահսկողության և համայնքային ինքնուրույնության միջև իրավական հավասարակշռության ապահովման սկզբունքները։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տեղական ինքնակառավարման վերաբերյալ սահմանադրական դրույթների, օրենսդրական կարգավորումների և իրավական ինստիտուտների զարգացման փուլերի վերլուծություն՝ բացահայտելով համակարգի ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները։ Առանձին ուղղություն է համայնքի բնակիչների մասնակցության իրավական ձևերի ուսումնասիրությունը՝ տեղական կառավարման հաշվետվողականության, հրապարակայնության և ժողովրդավարական մասնակցության տեսանկյունից։ Անդրադարձ կարող է կատարվել նաև միջազգային և եվրոպական տեղական ինքնակառավարման սկզբունքների ու ազգային իրավակարգավորման փոխհարաբերությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սահմանադրական և մունիցիպալ իրավունքի մոտեցումները՝ ներկայացնելով տեղական ինքնակառավարման մարմինների տեղը հանրային իշխանության համակարգում, նրանց իրավական ինքնուրույնության սահմանները և համայնքային կառավարման սահմանադրական երաշխիքների նշանակությունը։