Ասատրյան, Հովհաննես Սիմոնի

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզում խաղողագործության և գինեգործության ոլորտների զարգացման տնտեսական, արտադրական և կազմակերպական խնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են մարզի խաղողագործական տնտեսությունների վիճակը, խաղողի արտադրության ծավալների և արդյունավետության վրա ազդող գործոնները, հողային ու ջրային ռեսուրսների օգտագործումը, այգիների մշակության տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները և արտադրողների առջև ծառացած հիմնական դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողի արտադրությունից մինչև վերամշակում և պատրաստի գինեգործական արտադրանքի իրացում ձևավորվող ամբողջ արժեշղթային՝ ուսումնասիրելով գյուղացիական տնտեսությունների, մթերող և վերամշակող կազմակերպությունների ու իրացման համակարգերի փոխհարաբերությունները։ Քննության են առնվում խաղողի մթերման կազմակերպումը, գնագոյացման մեխանիզմները, արտադրողների եկամտաբերությունը, վերամշակող ձեռնարկությունների արտադրական կարողությունները և հումքի որակի նկատմամբ ներկայացվող պահանջները։ Կարևորվում են ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման, այգիների վերականգնման և ընդլայնման, բարձրորակ տնկանյութի կիրառման, ոռոգման արդյունավետության բարձրացման և արտադրական ծախսերի օպտիմալացման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գինեգործական արտադրանքի որակի, տեսականու ընդլայնման, ապրանքանիշերի զարգացման, ներքին շուկայում մրցունակության և արտահանման հնարավորությունների բարձրացման հարցերին։ Վերլուծվում են ոլորտի ներդրումային միջավայրը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, պետական աջակցության մեխանիզմները և գյուղատնտեսական ռիսկերի կառավարման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև արտադրողների և վերամշակողների միջև երկարաժամկետ համագործակցության ձևավորման նշանակությունը, որը կարող է նպաստել մթերման գործընթացի կայունությանը և արտադրության կանխատեսելիության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքում հնարավոր է բացահայտել ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող հիմնական գործոնները և ձևակերպել առաջարկություններ՝ ուղղված արտադրողականության բարձրացմանը, խաղողի և գինու որակի բարելավմանը, վերամշակման կարողությունների արդյունավետ օգտագործմանը, ներդրումների խթանմանը և իրացման նոր շուկաների ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի Արմավիրի մարզի ագրարային տնտեսության կայուն զարգացման, գյուղական բնակչության տնտեսական ակտիվության բարձրացման և Հայաստանի խաղողագինեգործական ոլորտի մրցունակության ամրապնդման տեսանկյունից։