Հեղինակի գրքերը (1)
Lեզվաբանություն
Ժամանակակից հայերենի շարադասության ձևային նկարագրություն ( UNL միջավայրում)
Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի շարադասական համակարգի ձևայնացված նկարագրությանը և այն համակարգչային լեզվաբանության գործիքներով ներկայացնելու խնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում հայերեն նախադասությունների կառուցվածքի, բառերի ու բառակապակցությունների միջև շարահյուսական հարաբերությունների և դրանց մեքենայորեն մշակելի ներկայացման սկզբունքների ուսումնասիրությունն է։ Քննության են առնվում նախադասության հիմնական և երկրորդական անդամների փոխհարաբերությունները, բառերի դասավորության օրինաչափությունները, համաձայնությունը, խնդրառությունը, կապակցման միջոցները, պարզ և բարդ շարահյուսական կառույցները, ինչպես նաև հայերենին բնորոշ այն առանձնահատկությունները, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել լեզվական տեղեկատվությունը ձևայնացնելիս։ UNL միջավայրը դիտարկվում է որպես բնական լեզուներով արտահայտված բովանդակությունը միասնական իմաստային ներկայացման միջոցով նկարագրելու հնարավորություն, որի պայմաններում կարևոր խնդիր է հայերենի քերականական կառուցվածքների համապատասխանեցումը համակարգի ձևային միավորներին և հարաբերություններին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել հայերեն նախադասությունների վերլուծության կանոններ, սահմանվել լեզվական միավորների միջև հարաբերությունների տեսակները և ձևավորվել այնպիսի նկարագրություններ, որոնք հնարավոր կլինի օգտագործել համակարգչային ավտոմատ մշակման ժամանակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձևաբանական և շարահյուսական մակարդակների փոխկապակցվածությանը, քանի որ բառաձևերի քերականական հատկանիշները կարևոր դեր ունեն նախադասության կառուցվածքի և բառերի գործառույթների որոշման գործում։ Ուսումնասիրվում են նաև հայերենի համեմատաբար ազատ բառադասության հետ կապված խնդիրները, երբ նույն կամ մոտ իմաստային հարաբերությունները կարող են արտահայտվել բառերի տարբեր դասավորությամբ։ Ձևային կանոնների համակարգի ստեղծումը հնարավորություն է տալիս բնական լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները ներկայացնել համակարգչի համար մշակելի տեսքով և հիմք ստեղծել ավտոմատ շարահյուսական վերլուծության համար։ Նման մոտեցումները կիրառական նշանակություն կարող են ունենալ մեքենայական թարգմանության, տեղեկատվության որոնման, տեքստերի ավտոմատ վերլուծության, լեզվական տվյալների մշակման և բազմալեզու համակարգերի զարգացման ոլորտներում։ Աշխատությունն ունի միջգիտակարգային նշանակություն՝ համադրելով հայոց լեզվի շարահյուսության տեսական ուսումնասիրությունը, ձևային քերականության մեթոդները և համակարգչային լեզվաբանության տեխնոլոգիական մոտեցումները՝ նպաստելով հայերենի թվային մշակման գործիքների և լեզվական ռեսուրսների զարգացմանը։
Թարմացվել է՝ 2026-09-29