Ասմարյան, Հրաչյա Աշոտի

Ասմարյան, Հրաչյա Աշոտի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Իտալիայի ազգային-ազատագրական շարժումները հայ հասարակական մտքի գնահատմամբ (19-րդ դարի երկրորդ կես)

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին Իտալիայի ազգային-ազատագրական շարժումների նկատմամբ հայ հասարակական մտքի վերաբերմունքի և գնահատականների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Իտալիայի ազգային միավորման գործընթացներն են և դրանց ընկալումը հայ մտավորականության ու հասարակական-քաղաքական շրջանակների կողմից։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես էին իտալական ազգային շարժման գաղափարները, քաղաքական զարգացումները և ազատագրական պայքարի փորձը ներկայացվում ու մեկնաբանվում հայ մամուլում, հրապարակախոսության և հասարակական մտքի տարբեր դրսևորումներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իտալիայի միավորման գործընթացի հիմնական փուլերին և այն գաղափարական ու քաղաքական արժեքներին, որոնք կարող էին հետաքրքրել հայ հասարակական մտքի ներկայացուցիչներին՝ ազգային ինքնորոշում, պետականության վերականգնում, ազատություն, անկախություն, քաղաքացիական իրավունքներ և ազգային համախմբում։ Աշխատությունը վերլուծում է հայ հեղինակների և հասարակական գործիչների վերաբերմունքը իտալական ազգային-ազատագրական շարժման գործիչների ու գաղափարների նկատմամբ և բացահայտում դրանց հնարավոր ազդեցությունը հայկական ազգային մտածողության զարգացման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համեմատական դիտարկումը, որի միջոցով բացահայտվում են իտալական և հայկական ազգային շարժումների միջև ընկալված ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Իտալիայի փորձը հայ հասարակական մտքի շրջանակում կարող էր ընկալվել որպես ազգային ազատագրության, քաղաքական կազմակերպվածության և պետականության ձգտման օրինակ, ինչի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու 19-րդ դարի հայկական ազգային գաղափարախոսության ձևավորման գործընթացները։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել պարբերական մամուլի, հրապարակախոսական հոդվածների, գրական-հասարակական երկերի և այլ աղբյուրների վերլուծությունը, որոնց միջոցով վերականգնվում է ժամանակաշրջանի մտավոր մթնոլորտը և իտալական իրադարձությունների արձագանքը հայ իրականության մեջ։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու եվրոպական քաղաքական գաղափարների տարածումը հայ հասարակության շրջանում և դրանց վերաիմաստավորումը հայկական ազգային խնդիրների համատեքստում։ Աշխատությունը արժեքավոր է 19-րդ դարի հայ հասարակական մտքի, ազգային-ազատագրական գաղափարների և եվրոպական քաղաքական շարժումների փոխազդեցության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, քաղաքագետներին, հասարակական մտքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, գրականագետներին, ուսանողներին և 19-րդ դարի հայկական ազգային-քաղաքական գաղափարների ձևավորմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-08-26
Իտալիայի  ազգային-ազատագրական շարժումները հայ հասարակական մտքի գնահատմամբ (19-րդ դարի երկրորդ կես)

Անվճար

Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին