Բախշինյան, Մարինա Ալֆրեդի

Բախշինյան, Մարինա Ալֆրեդի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Роман Л. Н. Толстого "Воскресение" в армянских переводах критике

Աշխատությունը նվիրված է Լև Տոլստոյի «Վоскресение» վեպի հայերեն թարգմանություններին և դրանց քննադատական գնահատմանը՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես է ռուս դասական գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից մեկը փոխանցվել հայ ընթերցողին։ Հետազոտության կենտրոնում թարգմանությունների լեզվական, ոճական, գեղարվեստական և գաղափարական առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև բնագրի և հայերեն տարբերակների միջև առկա համապատասխանություններն ու տարբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել վեպի հիմնական թեմաների, կերպարների, հեղինակի խոսքի, երկխոսությունների, նկարագրությունների, հուզական և փիլիսոփայական շերտերի փոխանցման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Տոլստոյի գեղարվեստական լեզվին, որի պարզ թվացող կառուցվածքի ներքո առկա են սոցիալական, բարոյական և հոգեբանական բարդ իմաստներ, և որի լիարժեք փոխանցումը թարգմանչից պահանջում է ոչ միայն լեզվական, այլև մշակութային ու գրական զգայունություն։ Աշխատության մեջ թարգմանությունները կարող են դիտարկվել համեմատական սկզբունքով՝ բացահայտելու բառապաշարի, շարահյուսության, դարձվածքների, ոճական երանգների և իրապաշտական նկարագրությունների փոխանցման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև թարգմանական ընտրությունների քննադատական գնահատմանը՝ պարզելու համար, թե առանձին դեպքերում որքանով է պահպանվել բնագրի իմաստային ճշգրտությունը, հեղինակի անհատական ոճը և ստեղծագործության գեղարվեստական ազդեցությունը։ Վեպի հայերեն ընկալման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև հայ-ռուսական գրական կապերի զարգացումը և ռուս գրականության հայերեն թարգմանությունների դերը հայկական գրական-մշակութային միջավայրում։ Հետազոտության կարևոր կողմերից է այն հարցի բացահայտումը, թե ինչպես կարող են տարբեր ժամանակաշրջաններում կատարված թարգմանությունները արտացոլել տվյալ ժամանակի լեզվական նորմերը, գրական ճաշակը և թարգմանական սկզբունքները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, թարգմանագետներին, ռուսագետներին, հայագետներին, համեմատական գրականության մասնագետներին, խմբագիրներին, թարգմանիչներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես ռուսական դասական գրականության հայերեն թարգմանության պատմության և հայ-ռուսական գրական փոխազդեցությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Updated: 2026-09-21
Роман Л. Н. Толстого "Воскресение" в армянских переводах критике

Free

Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book5 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more