Роман Л. Н. Толстого "Воскресение" в армянских переводах критике

Economics

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է շուկայական տնտեսության գործելու մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով այն հիմնական տնտեսական օրենքներն ու ինստիտուցիոնալ պայմանները, որոնք ապահովում են ռեսուրսների բաշխումը, արտադրության կազմակերպումը և սպառման գործընթացների կարգավորումը։ Աշխատանքում ներկայացվում է շուկայի էությունը որպես տնտեսական համակարգ, որտեղ առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցության միջոցով ձևավորվում են ապրանքների և ծառայությունների գները, ինչպես նաև որոշվում է արտադրության ծավալը։ Վերլուծվում են շուկայական տնտեսության հիմնական տարրերը՝ ազատ մրցակցությունը, մասնավոր սեփականությունը, ձեռնարկատիրությունը և գների ինքնակարգավորման մեխանիզմը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շուկայական հավասարակշռության ձևավորմանը և այն գործոններին, որոնք կարող են խախտել այդ հավասարակշռությունը՝ պետական միջամտություն, մենաշնորհներ, արտաքին ազդեցություններ և տնտեսական ցնցումներ։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև պետության դերը շուկայական տնտեսությունում՝ սոցիալական արդարության ապահովման, մրցակցության կարգավորման և մակրոտնտեսական կայունության պահպանման տեսանկյունից։ Ներկայացվում են նաև շուկայական տնտեսության առավելությունները և թերությունները, ինչպես նաև դրա զարգացման ժամանակակից միտումները գլոբալացման պայմաններում։ Կուրսայինի նպատակն է ձևավորել ամբողջական պատկերացում շուկայական տնտեսության գործառույթների մասին՝ ընդգծելով դրա դերը արդյունավետ տնտեսական համակարգի ձևավորման գործում։

Linguistics

Լեզվաբանական և հայագիտական բնույթի գիտական աշխատությունը նվիրված է հայոց լեզվի բառապաշարում իրանական ծագում ունեցող փոխառությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրանց պատմական ձևավորման, լեզվական յուրացման, հնչյունական փոփոխությունների, իմաստային զարգացման և հայերենի բառային համակարգում ունեցած նշանակության հիմնախնդիրները։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է հայերենի և իրանական լեզուների բազմադարյա փոխազդեցության բացահայտման, լեզվական շփումների պատմական նախադրյալների ուսումնասիրության և փոխառյալ բառերի ծագումնաբանական ու համեմատական վերլուծության հետ։ Հայերենի բառապաշարի ձևավորման և զարգացման ընթացքում իրանական լեզուները կարևոր ազդեցություն են ունեցել հատկապես հին և միջին պատմական ժամանակաշրջաններում, երբ հայկական և իրանական աշխարհների միջև գոյություն են ունեցել քաղաքական, տնտեսական, հասարակական և մշակութային սերտ հարաբերություններ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է հին պարսկերենից, միջին իրանական լեզուներից, մասնավորապես՝ պարթևերենից և միջին պարսկերենից, ինչպես նաև իրանական լեզվական այլ աղբյուրներից հայերեն անցած բառերի ուսումնասիրությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի փոխառությունների հնչյունական համապատասխանությունները, բառարմատների կառուցվածքը, ձևաբանական հարմարեցումները, բառերի իմաստային փոփոխությունները և դրանց գործածության առանձնահատկությունները հայերենի պատմական տարբեր փուլերում։ Իրանական փոխառությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայոց լեզվի բառապաշարի հարստացման պատմական ուղիները, օտարալեզու տարրերի յուրացման օրինաչափությունները և լեզվական փոխազդեցության արդյունքում առաջացած նոր բառային ու իմաստային հարաբերությունները։ Կարևոր նշանակություն ունի փոխառյալ բառերի դասակարգումն ըստ իմաստային խմբերի՝ պետական կառավարման, ռազմական գործի, հասարակական հարաբերությունների, իրավական համակարգի, կրոնական պատկերացումների, առևտրի, արհեստների, կենցաղի, բնության և մշակութային կյանքի ոլորտներում։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է նաև իրանական ծագում ունեցող բառերի տարածվածությունը գրաբարում, միջին հայերենում, աշխարհաբարի տարբերակներում և հայերենի բարբառներում՝ հնարավորություն տալով հետևելու դրանց պատմական կենսունակությանը, գործածության փոփոխություններին և ժամանակակից լեզվում պահպանված ձևերին։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում հայերենում վաղ շրջանից ամրագրված այն փոխառությունները, որոնք ժամանակի ընթացքում ամբողջությամբ հարմարվել են լեզվի հնչյունական և քերականական համակարգին և ընկալվում են որպես հայերենի բառապաշարի բնական բաղադրիչներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է փոխառությունների տարբերակումը հայերենի և իրանական լեզուների ընդհանուր հնդեվրոպական ժառանգությունից, քանի որ բառերի արտաքին նմանությունը միշտ չէ, որ վկայում է փոխառության մասին։ Այս տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունեն պատմահամեմատական լեզվաբանության մեթոդները, հնչյունական համապատասխանությունների ուսումնասիրությունը, բառերի հնագույն վկայությունների համադրությունը և դրանց տարածման պատմական պայմանների գնահատումը։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև հայերենի պատմական հնչյունաբանությանը, ստուգաբանությանը, բառագիտությանը, իմաստաբանությանը և լեզվական շփումների տեսությանը։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ մատենագրական աղբյուրներում պահպանված իրանական ծագման բառերի վկայությունները, դրանց կիրառության համատեքստերը և տարբեր դարաշրջաններում ունեցած իմաստային առանձնահատկությունները։ Իրանական փոխառությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հայերի և իրանական ժողովուրդների պատմական շփումների որոշ կողմերը, բացահայտելու մշակութային ազդեցությունների ուղղությունները և լեզվական տվյալների միջոցով լրացուցիչ պատկերացում կազմելու հին Հայաստանի հասարակական ու քաղաքական կյանքի մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն նաև փոխառությունների միջնորդավորված փոխանցման հնարավորությունները, երբ բառերը հայերեն են անցել ոչ անմիջապես սկզբնաղբյուր լեզվից, այլ լեզվական շփումների ավելի բարդ գործընթացների արդյունքում։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է հայերենի բառապաշարի պատմական շերտերի բացահայտման, իրանական լեզուների հետ ունեցած փոխառնչությունների համակարգման և լեզվական փոփոխությունների օրինաչափությունների ուսումնասիրության անհրաժեշտությամբ։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության՝ ծառայությունների համաշխարհային շուկայում ներգրավվածության ընդլայնման հնարավորությունների և այդ գործընթացի տնտեսական, կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի ծառայությունների արտահանման ներուժն է, դրա մրցունակության բարձրացման անհրաժեշտությունը և միջազգային շուկաներում հայկական ծառայությունների դիրքերի ամրապնդման ուղիների բացահայտումը։ Աշխատության մեջ ծառայությունների միջազգային առևտուրը դիտարկվում է որպես ազգային տնտեսության զարգացման, արտահանման կառուցվածքի դիվերսիֆիկացման, զբաղվածության ընդլայնման և արտաքին եկամուտների ավելացման կարևոր ուղղություն։ Ուսումնասիրվում են ծառայությունների համաշխարհային շուկայի զարգացման հիմնական միտումները, միջազգային մրցակցության առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք որոշում են երկրների՝ համաշխարհային ծառայությունների շուկայում հաջողությամբ հանդես գալու կարողությունը։ Հայաստանի համատեքստում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջության, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների, տրանսպորտի, ֆինանսական, ապահովագրական, բիզնես և այլ ծառայությունների արտահանման հնարավորություններին։ Առկա տվյալները ցույց են տալիս, որ վերջին տարիներին Հայաստանի ծառայությունների արտահանման կառուցվածքում հատկապես նկատելի է ՏՀՏ ծառայությունների աճը, իսկ զբոսաշրջությունը շարունակում է մնալ կարևոր բաղադրիչ։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գետային համակարգերում կոշտ հոսքի ձևավորման, տարածական բաշխման և ժամանակային փոփոխությունների օրինաչափությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն վերաբերում է հիդրոլոգիայի կարևոր ուղղություններից մեկին, քանի որ գետային հոսքի միջոցով տեղափոխվող կոշտ նյութերի քանակն ու կազմը անմիջականորեն կապված են գետավազանների էրոզիոն գործընթացների, ռելիեֆի առանձնահատկությունների, կլիմայական պայմանների, տեղումների բնույթի, գետերի ջրառատության և հողային ու երկրաբանական կառուցվածքի հետ։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է Հայաստանի լեռնային ռելիեֆի պայմաններում կոշտ հոսքի ձևավորման առանձնահատկությունների բացահայտումը և տարբեր տարածքների ու ժամանակաշրջանների միջև դրանց տարբերությունների գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն գետերի ավազանների բարձրությունը, լանջերի թեքությունը, երկրաբանական կառուցվածքը, հողաբուսական ծածկույթը, տեղումների ինտենսիվությունն ու սեզոնային բաշխումը, ինչպես նաև մակերևութային հոսքի առանձնահատկությունները, քանի որ այս գործոնների համադրությունն է պայմանավորում ջրային էրոզիայի ինտենսիվությունն ու գետային հուներով տեղափոխվող պինդ նյութի ծավալը։ Հայաստանի գետերի հոսքի ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն ունեն տարածքի կլիմայական և մասնատված ռելիեֆային պայմանները, իսկ ժամանակակից ուսումնասիրություններում գետային հոսքի տարածաժամանակային փոփոխությունները դիտարկվում են նաև կլիմայի փոփոխության համատեքստում։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ կոշտ հոսքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ գետավազաններում ընթացող էրոզիոն և նստվածքագոյացման գործընթացները, գնահատել գետերի հուների ու ջրամբարների վրա դրանց ազդեցությունը և կատարել ջրային ռեսուրսների կառավարման համար անհրաժեշտ հաշվարկներ։ Կոշտ նյութի տեղափոխումը կարող է հանգեցնել գետերի հուների փոփոխության, ջրամբարների աստիճանական նստվածքակալման, ջրատարողության նվազման և հիդրոտեխնիկական կառույցների շահագործման պայմանների փոփոխության, ուստի դրա քանակական գնահատումն ունի ոչ միայն տեսական, այլև գործնական նշանակություն։ Ուսումնասիրությունը հատկապես արժեքավոր է Հայաստանի տարբեր գետավազանների համեմատական բնութագրման տեսանկյունից, քանի որ հանրապետության տարածքում բնական պայմանները զգալիորեն տարբերվում են՝ ստեղծելով կոշտ հոսքի տարածական մեծ բազմազանություն։ Ժամանակային կտրվածքով կոշտ հոսքի փոփոխության ուսումնասիրությունը, իր հերթին, թույլ է տալիս բացահայտել սեզոնային և բազմամյա տատանումները և դրանք կապել գետերի ջրային ռեժիմի ու արտաքին բնական գործոնների փոփոխության հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել աշխարհագրագետներին, հիդրոլոգներին, բնապահպաններին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, երկրաբաններին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ազգային գրադարանի մատենագիտական տվյալներով՝ այս աշխատանքը հրատարակվել է 2012 թվականին՝ որպես 25-էջանոց գիտական աշխատանք, և ընդգրկված է աշխարհագրական գիտությունների բնագավառի թեկնածուական աշխատանքների շարքում։

Literature

Հրատարակությունը բազմահատոր գրական երկի չորրորդ մասն է և պատկանում է 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության այն նմուշներին, որոնք շրջանառվել են Կոստանդնուպոլսի հայալեզու ընթերցողական միջավայրում։ Վերնագրի տառադարձված ձևը, հավանաբար, արտացոլում է օտարալեզու անվանում, սակայն առանց բնագրի կամ լրացուցիչ մատենագիտական տեղեկությունների հնարավոր չէ վստահորեն որոշել դրա ճշգրիտ իմաստը, սկզբնաղբյուրը կամ հեղինակը։ Հատորի՝ բազմամաս հրատարակության մաս լինելը վկայում է ավելի ընդարձակ պատմողական երկի գոյության մասին, որի տարբեր հատվածները կարող են փոխկապակցված լինել կերպարներով, իրադարձություններով և թեմատիկ զարգացումներով։ 19-րդ դարում հայերեն թարգմանական ու հարմարեցված գրականությունը նպաստել է տարբեր ժողովուրդների գրական ավանդույթների տարածմանը և հայ ընթերցողների հետաքրքրությունների ընդլայնմանը։ Բազմահատոր պատմությունների հրատարակումը հնարավորություն է տվել ընթերցողներին հետևելու երկարատև պատումներին և շարունակաբար ծանոթանալու դրանց զարգացումներին։ Նման գրքերը կարևոր են նաև արևմտահայ տպագրական գործունեության, ընթերցանության մշակույթի և գրական ճաշակի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այս հատորը կարող է դիտարկվել որպես իր ժամանակի գրահրատարակչական միջավայրի և բազմամաս գեղարվեստական հրատարակությունների տարածման վկայություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության պատմությամբ, թարգմանական գրականության շրջանառությամբ, հին տպագիր գրքերի մատենագիտությամբ և 19-րդ դարի հայ ընթերցողական մշակույթով զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Literature

Բանաստեղծական ժողովածու է, որը ներկայացնում է 20-րդ դարի հայ գրականության նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Նաիրի Զարյան-ի քնարական և գաղափարական ստեղծագործությունները։ Ժողովածուն ընդգրկում է տարբեր տարիներին գրված բանաստեղծություններ, որտեղ արտացոլվում են հայրենիքի, աշխատանքի, մարդկային արժանապատվության, խաղաղ կյանքի և սոցիալական արդարության թեմաները։ Զարյանի պոեզիան հաճախ առանձնանում է պարզ, հասկանալի լեզվով, բայց միաժամանակ ուժեղ գաղափարական շեշտադրումով, որտեղ կարևոր տեղ ունի մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունների խնդիրը։ Նրա ստեղծագործություններում նկատելի է նաև ժամանակի հասարակական փոփոխությունների արձագանքը, պատմական հիշողության զգացումը և մարդու ներքին բարոյական ընտրությունների թեման։ Ժողովածուն արժեքավոր է որպես հայ խորհրդային շրջանի պոեզիայի կարևոր օրինակ, որը միավորում է քնարական զգացմունքայնությունն ու սոցիալական ուղղվածությունը։