Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Փիլիսոփայություն

Մարդկանց հասարակական կյանքի բնույթի մասին

Իբն Խալդունի այս պատմափիլիսոփայական աշխատությունը նվիրված է մարդկային հասարակության ձևավորման, զարգացման և գործունեության հիմնարար օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով մարդու հասարակական էության, մարդկանց համակեցության, սոցիալական հարաբերությունների և պատմական գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը հասարակական կյանքը դիտարկում է որպես մարդկային գոյության բնական և անհրաժեշտ պայման՝ ընդգծելով, որ մարդն իր կարիքները բավարարելու, անվտանգությունն ապահովելու և կենսագործունեությունը կազմակերպելու համար կարիք ունի այլ մարդկանց հետ համագործակցության և համատեղ կյանքի։ Աշխատության առանցքային գաղափարներից է հասարակության առաջացման և զարգացման պատճառների բացահայտումը, ինչպես նաև այն գործոնների ուսումնասիրությունը, որոնք պայմանավորում են մարդկային համայնքների կազմակերպվածությունը, սոցիալական կապերի ձևավորումը և հասարակական կառուցվածքների փոփոխությունը։ Հեղինակը կարևորում է մարդու բնության, նյութական պայմանների, միջավայրի, սովորույթների և համատեղ գործունեության ազդեցությունը հասարակական կյանքի վրա՝ փորձելով բացատրել, թե ինչպես են անհատական շահերը, ընդհանուր նպատակները և փոխադարձ կախվածությունը ձևավորում սոցիալական ամբողջություն։ Տրակտատում արտահայտված մոտեցումը հասարակությունը դիտարկում է ոչ թե որպես պատահականորեն առաջացած մարդկանց միավորում, այլ որպես որոշակի պատճառահետևանքային կապերով, ներքին կառուցվածքով և զարգացման օրինաչափություններով օժտված համակարգ։ Այս տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում պատմական երևույթների ուսումնասիրությունը՝ դրանց հիմքում ընկած հասարակական, տնտեսական, քաղաքական և մշակութային հանգամանքների բացահայտման միջոցով։ Իբն Խալդունի փիլիսոփայական մտածողության կարևոր առանձնահատկություններից է հասարակական իրողությունները բանականորեն և վերլուծականորեն մեկնաբանելու ձգտումը, երբ պատմական զարգացումները չեն դիտարկվում միայն առանձին իրադարձությունների կամ անհատների գործողությունների տեսանկյունից, այլ կապվում են ավելի լայն սոցիալական պայմանների և մարդկային վարքագծի օրինաչափությունների հետ։ Նրա հայեցակարգում հասարակական կյանքի ուսումնասիրությունը ձեռք է բերում ինքնուրույն ճանաչողական նշանակություն՝ նպաստելով պատմության, սոցիոլոգիական մտքի և քաղաքական փիլիսոփայության հիմնարար հարցերի համակարգված ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարևոր տեղ ունի միջնադարյան արաբամուսուլմանական մտավոր ժառանգության մեջ, քանի որ արտահայտում է հասարակության և պատմության գիտական ուսումնասիրության վաղ և ազդեցիկ մոտեցումներից մեկը։ Իբն Խալդունի գաղափարները հետագայում նշանակալի ազդեցություն են ունեցել պատմափիլիսոփայական և հասարակագիտական մտածողության զարգացման վրա՝ հատկապես հասարակական համակեցության, սոցիալական կազմակերպման, իշխանության, համայնքային կապերի և քաղաքակրթությունների զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրման բնագավառներում։ Նրա մտավոր ժառանգությունը կարևոր է նաև նրանով, որ պատմական իրողությունները դիտարկելու համար առաջարկում է քննադատական և պատճառահետևանքային մտածողության սկզբունքներ՝ խրախուսելով երևույթների արտաքին նկարագրությունից անցնել դրանց խորքային պատճառների բացահայտմանը։ Ստեղծագործությունը արժեքավոր է պատմության, փիլիսոփայության, հասարակագիտության և քաղաքակրթությունների զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու մարդկային հասարակության բնույթի վերաբերյալ միջնադարյան մտածողության կարևոր գաղափարներին և հասկանալու, թե ինչպես են ձևավորվել հասարակական կյանքի գիտական մեկնաբանության հիմնարար սկզբունքները։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Մարդկանց հասարակական կյանքի բնույթի մասին

Անվճար

Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին