Դալլաքյան, Լիլիթ Վիկտորի

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հարավային Կովկասում ձևավորված էթնոքաղաքական հակամարտությունների և տարածաշրջանում Ռուսաստանի ու Միացյալ Նահանգների աշխարհաքաղաքական շահերի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարածաշրջանային հակամարտությունների պատմաքաղաքական նախադրյալներն են, դրանց միջազգային չափումը և արտաքին դերակատարների քաղաքականության ազդեցության վերաբերյալ տարբեր գիտական մոտեցումները։ Հարավային Կովկասը դիտարկվում է որպես աշխարհագրական և ռազմավարական կարևորություն ունեցող տարածաշրջան, որտեղ տեղական քաղաքական գործընթացները փոխկապակցվել են անվտանգության, տրանսպորտային հաղորդակցությունների, էներգետիկ նախագծերի և միջազգային հարաբերությունների ավելի լայն համակարգի հետ։ Քննվում են Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ձևավորված քաղաքական միջավայրի առանձնահատկությունները, նորանկախ պետությունների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները և հակամարտությունների կարգավորման շուրջ ստեղծված միջազգային ձևաչափերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի տարածաշրջանային քաղաքականության նպատակների, կիրառված դիվանագիտական գործիքների և անվտանգության վերաբերյալ մոտեցումների համեմատական վերլուծությանը՝ դրանք ներկայացնելով ոչ միայն հնարավոր մրցակցության, այլև որոշ ժամանակաշրջաններում համընկնող շահերի և բազմակողմ համագործակցության շրջանակներում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարածաշրջանի պետությունների ինքնուրույն քաղաքական դերակատարությանը՝ խուսափելով հակամարտությունների զարգացումը բացառապես արտաքին ուժերի հարաբերություններով բացատրելուց։ Կարևորվում է էթնիկական ինքնության, պետականության, տարածքային պահանջների, պատմական հիշողության և անվտանգության ընկալումների նշանակությունը հակամարտությունների ձևավորման ու վերարտադրման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում է նաև միջազգային կազմակերպությունների և միջնորդական նախաձեռնությունների դերը՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում կիրառված բանակցային և խաղաղ կարգավորման մեխանիզմների համատեքստում։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու տեղական, տարածաշրջանային և գլոբալ մակարդակներում գործող գործոնները և գնահատելու դրանց փոխկապակցվածությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային հարաբերությունների, հակամարտաբանության, տարածաշրջանագիտության և աշխարհաքաղաքական վերլուծության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հարավային Կովկասի էթնոքաղաքական հակամարտությունները որպես բազմագործոն գործընթացներ, որոնց ուսումնասիրությունը պահանջում է ինչպես ներքին պատմաքաղաքական պատճառների, այնպես էլ միջազգային միջավայրի և խոշոր արտաքին դերակատարների քաղաքականությունների համադրական դիտարկում։