Դալլաքյան, Լիլիթ Վիկտորի

Դալլաքյան, Լիլիթ Վիկտորի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

Հարավկովկասյան էթնոքաղաքական հակամարտությունները ՌԴ-ԱՄՆ աշխարհաքաղաքական շահերի համատեքստում

Աշխատությունը նվիրված է Հարավային Կովկասում ձևավորված էթնոքաղաքական հակամարտությունների և տարածաշրջանում Ռուսաստանի ու Միացյալ Նահանգների աշխարհաքաղաքական շահերի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարածաշրջանային հակամարտությունների պատմաքաղաքական նախադրյալներն են, դրանց միջազգային չափումը և արտաքին դերակատարների քաղաքականության ազդեցության վերաբերյալ տարբեր գիտական մոտեցումները։ Հարավային Կովկասը դիտարկվում է որպես աշխարհագրական և ռազմավարական կարևորություն ունեցող տարածաշրջան, որտեղ տեղական քաղաքական գործընթացները փոխկապակցվել են անվտանգության, տրանսպորտային հաղորդակցությունների, էներգետիկ նախագծերի և միջազգային հարաբերությունների ավելի լայն համակարգի հետ։ Քննվում են Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ձևավորված քաղաքական միջավայրի առանձնահատկությունները, նորանկախ պետությունների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները և հակամարտությունների կարգավորման շուրջ ստեղծված միջազգային ձևաչափերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի տարածաշրջանային քաղաքականության նպատակների, կիրառված դիվանագիտական գործիքների և անվտանգության վերաբերյալ մոտեցումների համեմատական վերլուծությանը՝ դրանք ներկայացնելով ոչ միայն հնարավոր մրցակցության, այլև որոշ ժամանակաշրջաններում համընկնող շահերի և բազմակողմ համագործակցության շրջանակներում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարածաշրջանի պետությունների ինքնուրույն քաղաքական դերակատարությանը՝ խուսափելով հակամարտությունների զարգացումը բացառապես արտաքին ուժերի հարաբերություններով բացատրելուց։ Կարևորվում է էթնիկական ինքնության, պետականության, տարածքային պահանջների, պատմական հիշողության և անվտանգության ընկալումների նշանակությունը հակամարտությունների ձևավորման ու վերարտադրման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում է նաև միջազգային կազմակերպությունների և միջնորդական նախաձեռնությունների դերը՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում կիրառված բանակցային և խաղաղ կարգավորման մեխանիզմների համատեքստում։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու տեղական, տարածաշրջանային և գլոբալ մակարդակներում գործող գործոնները և գնահատելու դրանց փոխկապակցվածությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային հարաբերությունների, հակամարտաբանության, տարածաշրջանագիտության և աշխարհաքաղաքական վերլուծության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հարավային Կովկասի էթնոքաղաքական հակամարտությունները որպես բազմագործոն գործընթացներ, որոնց ուսումնասիրությունը պահանջում է ինչպես ներքին պատմաքաղաքական պատճառների, այնպես էլ միջազգային միջավայրի և խոշոր արտաքին դերակատարների քաղաքականությունների համադրական դիտարկում։

Updated: 2026-09-25
Հարավկովկասյան էթնոքաղաքական հակամարտությունները ՌԴ-ԱՄՆ աշխարհաքաղաքական շահերի համատեքստում

Free

Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book19 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book19 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more