Դավթյան, Ֆելմիրա Արտավազդի

Դավթյան, Ֆելմիրա Արտավազդի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Lեզվաբանություն

Գուրգեն Մահարու չափածոյի լեզուն և ոճը

Աշխատությունը նվիրված է Գուրգեն Մահարու բանաստեղծական ժառանգության լեզվաոճական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նրա չափածո ստեղծագործությունների բառապաշարի, պատկերավորման համակարգի, շարահյուսական կառուցվածքի, արտահայտչամիջոցների և անհատական ոճի ձևավորման սկզբունքների վրա։ Հետազոտության շրջանակում բանաստեղծական լեզուն դիտարկվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական մտքի արտահայտման միջոց, այլև որպես հեղինակի աշխարհընկալումը, հուզական ապրումները և ստեղծագործական մտածողությունը բացահայտող համակարգ։ Քննության են առնվում բառերի ընտրության ու իմաստային վերափոխումների առանձնահատկությունները, հոմանիշների, հականիշների, դարձվածային միավորների և այլ բառային միջոցների գործառույթները բանաստեղծական խոսքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխաբերություններին, համեմատություններին, մակդիրներին, խորհրդանշական պատկերներին և այլ արտահայտչամիջոցներին՝ պարզաբանելով դրանց դերը ստեղծագործությունների պատկերային և հուզական կառուցվածքի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրվում են նաև բանաստեղծական շարահյուսության առանձնահատկությունները՝ նախադասությունների կառուցվածքը, կրկնությունները, շրջադասությունները, զուգահեռ կառույցները և խոսքի ռիթմական կազմակերպմանը նպաստող լեզվական միջոցները։ Կարևորվում է հնչյունական կազմակերպման և բառային ընտրության փոխհարաբերությունը, քանի որ չափածոյում հնչերանգը, ռիթմը և բառերի հնչյունական ներդաշնակությունը կարող են լրացուցիչ գեղարվեստական նշանակություն ստանալ։ Հետազոտության մեջ ուշադրություն կարող է դարձվել նաև գրական լեզվի և խոսակցական տարրերի հարաբերակցությանը, հեղինակային նորարարություններին և ժամանակաշրջանի լեզվական միջավայրի ազդեցությանը։ Լեզվաոճական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն հատկանիշները, որոնց միջոցով ձևավորվում է հեղինակի ճանաչելի բանաստեղծական ձեռագիրը և տարբերակվում նրա ստեղծագործությունը ժամանակակիցների գրական փորձից։ Միաժամանակ բանաստեղծական լեզվի ուսումնասիրությունը կապվում է ստեղծագործությունների թեմատիկ և գաղափարական կառուցվածքի հետ՝ ցույց տալով լեզվական ձևի ու գեղարվեստական բովանդակության փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպաստում է գրողի չափածո ժառանգության լեզվական և ոճական արժեքի համակարգված գնահատմանը և XX դարի հայ բանաստեղծական լեզվի զարգացման առանձնահատկությունների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-09-25
Գուրգեն Մահարու չափածոյի լեզուն և ոճը

Անվճար

Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին