Books by this author (1)
Linguistics
Գուրգեն Մահարու չափածոյի լեզուն և ոճը
Աշխատությունը նվիրված է Գուրգեն Մահարու բանաստեղծական ժառանգության լեզվաոճական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նրա չափածո ստեղծագործությունների բառապաշարի, պատկերավորման համակարգի, շարահյուսական կառուցվածքի, արտահայտչամիջոցների և անհատական ոճի ձևավորման սկզբունքների վրա։ Հետազոտության շրջանակում բանաստեղծական լեզուն դիտարկվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական մտքի արտահայտման միջոց, այլև որպես հեղինակի աշխարհընկալումը, հուզական ապրումները և ստեղծագործական մտածողությունը բացահայտող համակարգ։ Քննության են առնվում բառերի ընտրության ու իմաստային վերափոխումների առանձնահատկությունները, հոմանիշների, հականիշների, դարձվածային միավորների և այլ բառային միջոցների գործառույթները բանաստեղծական խոսքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխաբերություններին, համեմատություններին, մակդիրներին, խորհրդանշական պատկերներին և այլ արտահայտչամիջոցներին՝ պարզաբանելով դրանց դերը ստեղծագործությունների պատկերային և հուզական կառուցվածքի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրվում են նաև բանաստեղծական շարահյուսության առանձնահատկությունները՝ նախադասությունների կառուցվածքը, կրկնությունները, շրջադասությունները, զուգահեռ կառույցները և խոսքի ռիթմական կազմակերպմանը նպաստող լեզվական միջոցները։ Կարևորվում է հնչյունական կազմակերպման և բառային ընտրության փոխհարաբերությունը, քանի որ չափածոյում հնչերանգը, ռիթմը և բառերի հնչյունական ներդաշնակությունը կարող են լրացուցիչ գեղարվեստական նշանակություն ստանալ։ Հետազոտության մեջ ուշադրություն կարող է դարձվել նաև գրական լեզվի և խոսակցական տարրերի հարաբերակցությանը, հեղինակային նորարարություններին և ժամանակաշրջանի լեզվական միջավայրի ազդեցությանը։ Լեզվաոճական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն հատկանիշները, որոնց միջոցով ձևավորվում է հեղինակի ճանաչելի բանաստեղծական ձեռագիրը և տարբերակվում նրա ստեղծագործությունը ժամանակակիցների գրական փորձից։ Միաժամանակ բանաստեղծական լեզվի ուսումնասիրությունը կապվում է ստեղծագործությունների թեմատիկ և գաղափարական կառուցվածքի հետ՝ ցույց տալով լեզվական ձևի ու գեղարվեստական բովանդակության փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպաստում է գրողի չափածո ժառանգության լեզվական և ոճական արժեքի համակարգված գնահատմանը և XX դարի հայ բանաստեղծական լեզվի զարգացման առանձնահատկությունների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։
Updated: 2026-09-25