Դրամբյան, Անահիտ Գագիկի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային համակարգի և գործարար միջավայրի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հարկային քաղաքականության ազդեցության կառավարման տեսական և գործնական հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում այն տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով հարկերը, հարկային վարչարարությունը և համապատասխան կարգավորումները կարող են ազդել ձեռնարկությունների գործունեության, ներդրումային որոշումների, արտադրական ակտիվության և մրցակցային միջավայրի վրա։ Հարկային համակարգը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պետական եկամուտների ձևավորման գործիք, այլև որպես տնտեսական վարքագծի վրա ազդեցություն ունեցող կարևոր կարգավորիչ, որի կառուցվածքից և գործարկման արդյունավետությունից կարող են կախված լինել ձեռնարկատիրության զարգացման պայմանները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հարկային բեռի կառուցվածքը, հարկային պարտավորությունների կատարման հետ կապված վարչարարական գործընթացները, հարկային օրենսդրության կանխատեսելիությունն ու կայունությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տարբեր չափերի և գործունեության ոլորտների տնտեսավարող սուբյեկտների վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հարկային քաղաքականության և ներդրումային գրավչության փոխկապակցվածության վերլուծությունը՝ գնահատելով, թե հարկային միջավայրն ինչպես կարող է արտացոլվել նոր ձեռնարկությունների ստեղծման, գործող բիզնեսների ընդլայնման և կապիտալի ներդրման որոշումների վրա։ Կարևոր ուղղություն է նաև հարկային վարչարարության արդյունավետության ուսումնասիրությունը, քանի որ հարկերի հաշվարկման և վճարման գործընթացների պարզությունը, վերահսկողության մեխանիզմների թափանցիկությունը և հարկ վճարողների հետ պետական մարմինների փոխգործակցությունը կարող են էական նշանակություն ունենալ գործարար միջավայրի որակի համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ փոքր և միջին ձեռնարկատիրության առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով, որ վարչարարական և հարկային ծախսերի ազդեցությունը տարբեր չափերի կազմակերպությունների համար կարող է տարբեր լինել։ Հետազոտության մեկ այլ կարևոր բաղադրիչ է հարկային համակարգի կարգավորիչ և խթանող գործառույթների հավասարակշռումը պետական ֆինանսական պահանջների հետ։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել միջազգային փորձը և հարկային կառավարման տարբեր մոդելները՝ դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի տնտեսական պայմաններում գնահատելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հարկային քաղաքականության, պետական ֆինանսների, ձեռնարկատիրության և տնտեսական կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հարկային համակարգի ազդեցության հիմնական ուղղությունները և գործարար միջավայրի զարգացման համար արդյունավետ կառավարման հնարավորությունները։