Եղիազարյան, Տաթևիկ Գարուշի

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկյան նշանավոր գրող Ջերոմ Դեյվիդ Սելինջերի արձակ ստեղծագործություններում անհատի հոգևոր զարգացման, ներաշխարհի ձևավորման և ինքնաճանաչման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են մարդու հոգևոր հասունացման գործընթացը, բարոյական արժեքների որոնումը, անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ներքին ազատության և ինքնության պահպանման ձգտումը։ Անդրադարձ է կատարվում գրողի ստեղծագործական աշխարհայացքի առանձնահատկություններին, նրա արձակում արտահայտված փիլիսոփայական, հոգեբանական և բարոյագիտական գաղափարներին, որոնք անմիջականորեն առնչվում են մարդկային գոյության իմաստի, հոգևոր կատարելագործման և հասարակական արժեքների վերաիմաստավորման հարցերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սելինջերի հերոսների հոգեբանական կերպարներին, նրանց ներքին հակասություններին, հոգևոր ճգնաժամերին և ինքնահաստատման ճանապարհին հանդիպող դժվարություններին։ Քննարկվում են մանկության և պատանեկության աշխարհընկալման առանձնահատկությունները, անմեղության և անկեղծության գաղափարները, ինչպես նաև հասունացման ընթացքում մարդու հոգևոր արժեքների փոփոխության և վերագնահատման գործընթացները։ Կարևորվում է անհատի ներաշխարհի և արտաքին իրականության միջև առաջացող հակասությունների պատկերումը, հասարակական պայմանականություններից օտարվելու ձգտումը և սեփական ինքնությունը պահպանելու անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են գրողի ստեղծագործություններում արտահայտված արևելյան փիլիսոփայական և կրոնական ուսմունքների, մասնավորապես բուդդայականության և զեն մտածողության ազդեցությունները, որոնք նպաստում են հոգևոր ինքնակատարելագործման, ներքին ներդաշնակության և կյանքի իմաստի որոնման գաղափարների բացահայտմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև քրիստոնեական բարոյականության, մարդասիրության, կարեկցանքի, սիրո, պատասխանատվության և անձնազոհության գաղափարների գեղարվեստական արտահայտություններին։ Վերլուծության կարևոր ուղղություններից է Սելինջերի ստեղծագործություններում հոգևոր զարգացման տարբեր փուլերի ներկայացումը՝ ներքին անհանգստությունից և հասարակության նկատմամբ հիասթափությունից մինչև ինքնաճանաչման, բարոյական գիտակցության և հոգևոր հավասարակշռության որոնումներ։ Դիտարկվում են գեղարվեստական կերպարների հոգեբանական զարգացման առանձնահատկությունները, նրանց աշխարհայացքային փոփոխությունները և հոգևոր փորձառության նշանակությունը անհատականության ձևավորման գործընթացում։ Առանձնացվում են գրողի արձակին բնորոշ խորհրդանշական պատկերները, երկխոսությունները, ներքին մենախոսությունները և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները, որոնց միջոցով բացահայտվում են հերոսների հոգեկան ապրումները, արժեքային կողմնորոշումները և աշխարհընկալման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև Սելինջերի ստեղծագործական ժառանգության տեղը քսաներորդ դարի ամերիկյան գրականության զարգացման համատեքստում, հատկապես անհատի օտարման, հոգևոր ինքնության և հասարակական ճնշումների հաղթահարման թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանության տեսանկյունից։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ հասկանալու գրողի գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները, նրա ստեղծագործություններում արտահայտված հոգևոր և բարոյափիլիսոփայական գաղափարները, ինչպես նաև մարդու ներքին աշխարհի և հասարակական իրականության բարդ փոխհարաբերությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, ամերիկյան գրականության հետազոտողների, փիլիսոփայության և հոգեբանության հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների, դասախոսների և համաշխարհային գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։