Հեղինակի գրքերը (1)
Իրավաբանություն
Инструкция нотариусам Эриванскаго судебнаго округа и исполняющим их обязанности, утвержденная Окружным судом 10 октября 1901 г.
Հրատարակությունը պատմական իրավական բնույթի պաշտոնական հրահանգ է, որը սահմանում է Երևանի դատական շրջանի նոտարների և նրանց պարտականությունները կատարող անձանց մասնագիտական գործունեության կազմակերպման ու իրականացման հիմնական կանոնները։ Փաստաթուղթը հաստատվել է շրջանային դատարանի կողմից 1901 թվականի հոկտեմբերի 10-ին և արտացոլում է Ռուսական կայսրության իրավական համակարգի շրջանակում տվյալ ժամանակաշրջանի նոտարական գործունեության կարգավորման առանձնահատկությունները։ Հրահանգի բովանդակությունը կարևոր է առաջին հերթին այն պատճառով, որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նոտարական հաստատության գործառույթները, իրավասության սահմանները, աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները և նոտարների կողմից իրավական գործողությունների կատարման ընթացակարգերը։ Նման փաստաթղթերում սովորաբար մանրամասն կարգավորվում են փաստաթղթերի ընդունման, ստուգման և ձևակերպման, կողմերի ինքնության ու իրավունակության պարզման, գործարքների վավերացման, գրանցամատյանների վարման, վճարների գանձման և նոտարական գործողությունների պատշաճ արձանագրման հարցերը։ Հրահանգը կարող է կարևոր տեղեկություններ պարունակել նաև նոտարների պաշտոնական պարտականությունների, պատասխանատվության, փաստաթղթերի պահպանման և գործավարության պահանջների վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ հրահանգը վերաբերում է Երևանի դատական շրջանին, ուստի այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ տարածքում գործող իրավական և վարչական մեխանիզմների մասին։ Փաստաթղթի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել, թե ինչպես էր կազմակերպվում մասնավոր իրավահարաբերությունների պետական կամ իրավական վերահսկողությունը, ինչպես էին պաշտոնապես ամրագրվում գույքային և այլ իրավական գործարքները և ինչ դեր էր վերապահված նոտարական համակարգին հասարակական ու տնտեսական հարաբերությունների կարգավորման գործում։ Հրահանգը կարող է արժեքավոր լինել նաև անշարժ գույքի, ժառանգության, պարտավորությունների, լիազորագրերի, պայմանագրերի և այլ քաղաքացիաիրավական գործողությունների պատմական ուսումնասիրության համար, քանի որ նոտարական փաստաթղթերը հաճախ հանդիսացել են նման հարաբերությունների իրավական ամրագրման կարևոր միջոց։ Նման աղբյուրի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ոչ միայն իրավական նորմերը, այլև իրավական մշակույթի և գործարար շրջանառության գործնական կողմերը։ Կարևոր է նաև փաստաթղթի լեզվական և գործավարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ 20-րդ դարի սկզբի պաշտոնական իրավական փաստաթղթերի ձևակերպումները, տերմինաբանությունը և կառուցվածքը արտացոլում են այդ ժամանակաշրջանի վարչական ու իրավական մշակույթը և կարող են հետաքրքրել իրավական լեզվի ու փաստաթղթագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Հրահանգը կարող է դիտարկվել նաև որպես աղբյուր Երևանի և ընդհանրապես Արևելյան Հայաստանի հասարակական-իրավական պատմության ուսումնասիրության համար։ Նոտարական համակարգի գործունեության կարգավորումը կապված էր քաղաքացիական շրջանառության, սեփականության հարաբերությունների, առևտրի և տնտեսական կյանքի զարգացման հետ, ուստի փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության իրավական կազմակերպվածությունը։ Պատմական իրավագիտության տեսանկյունից այն կարևոր է նաև նրանով, որ ցույց է տալիս կայսերական իրավական նորմերի կիրառումը կոնկրետ դատական վարչատարածքային միավորում և թույլ է տալիս ուսումնասիրել կենտրոնական իրավական համակարգի ու տեղական վարչական պրակտիկայի փոխհարաբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը արժեքավոր առաջնային աղբյուր է 1901 թվականի Երևանի դատական շրջանի նոտարական գործունեության, իրավական գործավարության և քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների կարգավորման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբաններին, պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, նոտարական համակարգի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին և Ռուսական կայսրության վերջին շրջանի Երևանի իրավական ու վարչական պատմությունն ուսումնասիրող մասնագետներին։
Թարմացվել է՝ 2026-09-14