Инструкция нотариусам Эриванскаго судебнаго округа и исполняющим их обязанности, утвержденная Окружным судом 10 октября 1901 г.

Մաթեմատիկա

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բազմաանիզոտրոպ Սոբոլևի տարածություններում ներդրման թեորեմների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառություններին մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության մեջ։ Աշխատության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչ պայմաններում կարելի է տվյալ ֆունկցիոնալ տարածության ֆունկցիաները ներդնել ավելի բարձր ինտեգրելիության, շարունակականության կամ այլ ֆունկցիոնալ հատկություններով օժտված տարածությունների մեջ, և ինչպես են այդ արդյունքները կիրառվում մասնակի ածանցյալներով հավասարումների լուծելիության, գնահատականների և լուծումների կանոնավորության ուսումնասիրության ժամանակ։ Այս թեման հատկապես կարևոր է անիզոտրոպ խնդիրների դեպքում, երբ տարբեր տարածական ուղղություններում ֆունկցիայի ածանցյալների նկատմամբ պահանջները նույնը չեն, և դասական իզոտրոպ մոտեցումները բավարար չեն։ Սոբոլևի տարածությունները ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզի և մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության հիմնարար գործիքներից են։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն դասական իմաստով ածանցելի ֆունկցիաները, այլև թույլ ածանցյալներ ունեցող ֆունկցիաները, որոնց համար սովորական ածանցյալները կարող են գոյություն չունենալ։ Այդ տարածությունների կառուցվածքը թույլ է տալիս միաժամանակ վերահսկել ֆունկցիայի և նրա տարբեր կարգի ածանցյալների ինտեգրելիությունը։ Ներդրման թեորեմները ցույց են տալիս, որ համապատասխան պայմանների դեպքում նման ֆունկցիան կարող է ունենալ լրացուցիչ ինտեգրելիության, սահմանափակության կամ շարունակականության հատկություններ։ Բազմաանիզոտրոպ տարածությունների դեպքում իրավիճակն ավելի բարդ է, քանի որ տարբեր փոփոխականների ուղղություններով ածանցյալները կարող են ունենալ տարբեր կարգեր կամ տարբեր ինտեգրելիության պայմաններ։ Այսպիսի անհամասեռությունը բնորոշ է բազմաթիվ կիրառական խնդիրների, մասնավորապես այնպիսի մոդելներին, որտեղ տարածության կամ ժամանակի տարբեր ուղղություններն ունեն տարբեր դերեր։ Ուստի անհրաժեշտ է կառուցել այնպիսի ֆունկցիոնալ շրջանակ, որը կարող է հաշվի առնել այդ տարբերությունները և համապատասխանաբար արտահայտել ֆունկցիայի կանոնավորության աստիճանը։ Ուսումնասիրության կարևոր հատվածը բազմաանիզոտրոպ Սոբոլևի տարածությունների սահմանումն ու դրանց հիմնական հատկությունների քննությունն է։ Դիտարկվում են այնպիսի ֆունկցիաների դասեր, որոնց համար տարբեր ուղղություններով թույլ ածանցյալները բավարարում են սահմանված ինտեգրելիության պայմանների։ Այս տարածությունների կառուցվածքը կախված է անիզոտրոպության պարամետրերից, որոնք արտահայտում են տարբեր ուղղություններով պահանջվող կանոնավորության աստիճանների հարաբերակցությունը։ Այդ պարամետրերի միջոցով հնարավոր է նկարագրել տարածության երկրաչափական և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները և ձևակերպել համապատասխան ներդրման պայմանները։ Ներդրման թեորեմների էությունը կայանում է նրանում, որ որոշակի պայմանների դեպքում մի տարածության ֆունկցիաների դաս կարելի է շարունակաբար կամ սահմանափակ կերպով դիտարկել մեկ այլ տարածության մեջ։ Այդ արդյունքները սովորաբար կախված են տարածության չափից, ածանցյալների կարգերից և ինտեգրելիության ցուցիչներից։ Բազմաանիզոտրոպ իրավիճակում դասական Սոբոլևի ներդրման հայտնի հարաբերությունները ստանում են ավելի բարդ ձև, քանի որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել յուրաքանչյուր ուղղության ներդրման տարբեր ներդրումները։ Այդ պատճառով թեման պահանջում է ֆունկցիոնալ անալիզի և մաթեմատիկական անալիզի բավականին խորքային մեթոդների կիրառում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ներդրման թեորեմների կապը ֆունկցիաների շարունակականության և սահմանային վարքի հետ։ Որոշ պայմանների դեպքում Սոբոլևի տարածության ֆունկցիան կարող է ունենալ շարունակական կամ որոշակի Հյոլդերյան հատկություններ, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն ինտեգրալային, այլև կետային վարքը։ Այսպիսի արդյունքները հատկապես կարևոր են դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումների կանոնավորությունը հիմնավորելու համար։ Եթե հավասարման թույլ լուծումը պատկանում է համապատասխան Սոբոլևի տարածությանը, ներդրման թեորեմը կարող է ապահովել լրացուցիչ հատկություններ, որոնք անհրաժեշտ են հավասարման այլ անդամների իմաստալից մեկնաբանման կամ հետագա գնահատականների ստացման համար։ Աշխատության կիրառական ուղղությունը կապված է մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության հետ։ Նման հավասարումների համար հաճախ հնարավոր չէ ակնկալել դասական լուծումների գոյություն, և անհրաժեշտ է աշխատել թույլ կամ ընդհանրացված լուծումների հետ։ Այդ լուծումների գոյության և հատկությունների ուսումնասիրության ժամանակ Սոբոլևի տարածությունները բնական ֆունկցիոնալ միջավայր են ապահովում։ Ներդրման թեորեմները, այս դեպքում, թույլ են տալիս անցնել թույլ ածանցյալների վերաբերյալ տեղեկատվությունից դեպի լուծման լրացուցիչ ինտեգրելիության, սահմանափակության կամ շարունակականության հատկություններ։ Բազմաանիզոտրոպ մոտեցումը հատկապես արդյունավետ է այն հավասարումների համար, որոնց օպերատորները տարբեր ուղղություններով ունեն տարբեր կարգի ածանցյալներ։ Նման իրավիճակներ առաջանում են անիզոտրոպ միջավայրերի մաթեմատիկական մոդելավորման, դեգեներացված կամ պարաբոլական տիպի հավասարումների և այլ բարդ խնդիրների ուսումնասիրության ժամանակ։ Տարբեր ուղղությունների անհամաչափությունը հաշվի առնելու հնարավորությունը թույլ է տալիս ավելի ճշգրիտ արտահայտել տվյալ հավասարման կառուցվածքը և ստանալ այնպիսի գնահատականներ, որոնք հնարավոր չէ ստանալ միայն իզոտրոպ տարածությունների միջոցով։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ստացված ներդրման գնահատականների կիրառումը a priori գնահատականների ստացման համար։ Դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության մեջ նման գնահատականները կարևոր դեր ունեն լուծումների գոյության, միակության և կայունության ապացույցներում։ Եթե հնարավոր է վերահսկել լուծման համապատասխան Սոբոլևյան նորմը, ապա ներդրման թեորեմների օգնությամբ կարելի է վերահսկել նաև լուծման այլ նորմեր կամ ֆունկցիոնալ բնութագրեր։ Այդ կապը թույլ է տալիս կառուցել ամբողջական ապացուցողական մեխանիզմներ, որոնք հիմնված են ֆունկցիոնալ տարածությունների միջև հարաբերությունների վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև ոչ գծային անդամների հետ կապված խնդիրների ուսումնասիրությունը։ Մասնակի ածանցյալներով ոչ գծային հավասարումներում հաճախ անհրաժեշտ է գնահատել ֆունկցիաների արտադրյալները կամ ոչ գծային ֆունկցիաները, իսկ դրա համար կարևոր է ունենալ համապատասխան ինտեգրելիության և սահմանափակության հատկություններ։ Ներդրման թեորեմները կարող են ապահովել հենց այն լրացուցիչ գնահատականները, որոնք անհրաժեշտ են ոչ գծային անդամների վերահսկման համար։ Այդ պատճառով դրանք կարևոր գործիք են ոչ գծային խնդիրների թույլ լուծումների տեսության մեջ։ Թեման միավորում է ֆունկցիոնալ անալիզի, Սոբոլևի տարածությունների տեսության և մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների ժամանակակից մեթոդները։ Տեսական արդյունքների միջոցով հնարավոր է ավելի լավ հասկանալ, թե ինչպես են ֆունկցիայի տարբեր ուղղություններով կանոնավորության հատկությունները ազդում նրա ընդհանուր ինտեգրելիության և շարունակականության վրա, իսկ կիրառական արդյունքները ցույց են տալիս այդ տեսության նշանակությունը կոնկրետ դիֆերենցիալ հավասարումների ուսումնասիրության համար։ Այս ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, ասպիրանտներին և բարձրագույն մաթեմատիկա ուսումնասիրողներին, հատկապես նրանց, ովքեր զբաղվում են ֆունկցիոնալ անալիզով, Սոբոլևի և անիզոտրոպ տարածություններով, մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումներով և մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրներով։ Այն հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմել բազմաանիզոտրոպ Սոբոլևի տարածությունների ներդրման հիմնական գաղափարների, համապատասխան թեորեմների և դրանց միջոցով դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումների հատկությունների ուսումնասիրման հնարավորությունների մասին։

Մաթեմատիկա

Գիրքը նվիրված է քվանտային մեխանիկայի շրջանակներում տոպոլոգիապես ոչ տրիվիալ օբյեկտների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց ֆիզիկական հատկությունների վերլուծությանը։ Աշխատությունում քննարկվում են այն համակարգերը և երևույթները, որոնց վարքը պայմանավորված է ոչ միայն տեղային ֆիզիկական պարամետրերով, այլև տարածության տոպոլոգիական կառուցվածքով ու գլոբալ բնութագրերով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է քվանտային վիճակների առանձնահատկությունները, տոպոլոգիական ինվարիանտների դերը, մասնիկների և դաշտերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն երևույթները, որոնք առաջանում են ոչ սովորական երկրաչափական կամ տոպոլոգիական պայմաններում։ Գրքում կիրառվում են քվանտային տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և դիֆերենցիալ երկրաչափության մեթոդներ՝ վերլուծելու բարդ քվանտային համակարգերի հատկությունները և դրանց հնարավոր կիրառությունները ժամանակակից ֆիզիկայում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տեսական ֆիզիկոսներին, քվանտային տեխնոլոգիաներով զբաղվող հետազոտողներին, մաթեմատիկական ֆիզիկայի մասնագետներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին, ովքեր ուսումնասիրում են քվանտային երևույթների խորքային տեսական հիմքերը։

Մանկավարժություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է ավագ դպրոցում անգլերենի հատկաբանությունների (մասնավորապես՝ լեզվական կառուցվածքների, քերականական և իմաստային առանձնահատկությունների) ուսուցման հիմնախնդիրներին՝ մանկավարժության, լեզվամեթոդիկայի և օտար լեզուների ուսուցման տեսության շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն դժվարությունները, որոնց հանդիպում են աշակերտները անգլերենի հատկաբանությունների յուրացման գործընթացում, ինչպես նաև բացահայտել ուսուցման արդյունավետության բարձրացման մեթոդական ուղիները։ Ուսումնասիրվում են քերականական բարդ կառուցվածքների՝ ժամանակաձևերի, շարահյուսական կապերի, խոսքի մասերի գործառական կիրառությունների ընկալման առանձնահատկությունները, որոնք հաճախ դժվարություն են առաջացնում հայալեզու սովորողների համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման մեթոդներին՝ հաղորդակցական մոտեցում, ինտերակտիվ վարժություններ, համեմատական լեզվաբանության տարրերի կիրառություն և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների օգտագործում դասավանդման գործընթացում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ուսուցչի դերը՝ որպես միջնորդ լեզվական գիտելիքի փոխանցման և աշակերտների մոտ լեզվական մտածողության ձևավորման գործընթացում, ինչպես նաև գնահատման համակարգի ազդեցությունը ուսուցման արդյունավետության վրա։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ լեզվի հատկաբանությունների ուսուցման կատարելագործումը նպաստում է ոչ միայն քերականական գիտելիքների ամրապնդմանը, այլ նաև խոսքային հմտությունների զարգացմանը և հաղորդակցական կարողությունների ձևավորմանը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի օտար լեզուների ուսուցման մեթոդիկայի զարգացման համար՝ նպաստելով ավագ դպրոցում անգլերենի դասավանդման որակի բարձրացմանը։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական և կառավարչական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է փոքր գործարարության կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Քննության են առնվում փոքր ձեռնարկությունների կառավարման կազմակերպական, ֆինանսական և տնտեսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց գործունեության արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման կառուցվածքի կատարելագործմանը, ֆինանսական ու մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, ծախսերի վերահսկմանը և գործարար որոշումների ընդունման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են փոքր գործարարության զարգացմանը խոչընդոտող կառավարչական և տնտեսական խնդիրները, շուկայական փոփոխություններին հարմարվելու հնարավորությունները և մրցունակության բարձրացման միջոցները։ Քննարկվում են նաև ռազմավարական պլանավորման, նորարարությունների կիրառման, կառավարման ժամանակակից մեթոդների ներդրման և ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու փոքր ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետությունը և բացահայտելու դրա բարձրացման կազմակերպատնտեսական մեխանիզմները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ձեռնարկատիրության, փոքր բիզնեսի կառավարման, կազմակերպությունների տնտեսագիտության և կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Հեղինակ Է. Մ. Հայրապետյանը վերլուծում է Հայկական ԽՍՀ տարածքի հողերի բազմազանությունը, դրանց բնական պայմանները, բերրիության մակարդակը, ինչպես նաև դեգրադացիոն գործընթացները՝ ներառյալ էրոզիան, աղակալումը և խոնավության ռեժիմի խախտումները։ Աշխատությունը մանրամասն ներկայացնում է հողերի մելիորացիայի հիմնական ուղղությունները՝ ոռոգում, ջրահեռացում, քիմիական և կենսաբանական բարելավում, ինչպես նաև ինժեներական միջոցառումներ, որոնք ուղղված են հողերի արտադրողականության բարձրացմանը։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում հողերի կուլտուրականացման գործընթացին՝ հողի մշակման գիտական հիմքերին, ցանքաշրջանառության ճիշտ կազմակերպմանը, պարարտացման համակարգերին և ագրոտեխնիկական միջոցառումներին, որոնք նպաստում են հողի կառուցվածքի բարելավմանը և կայուն բերքատվության ապահովմանը։ Ներկայացվում են նաև հողերի պահպանության համալիր միջոցառումներ՝ հակաէրոզիոն տեխնոլոգիաներ, լեռնային տարածքների հողի պաշտպանության մեթոդներ և շրջակա միջավայրի պահպանության սկզբունքներ՝ շեշտադրելով բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև պետական մակարդակով հողային քաղաքականության և պլանավորման հարցեր՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է համադրել արտադրողականությունը և էկոլոգիական կայունությունը։ Այն նախատեսված է հողագիտության, ագրոնոմիայի, մելիորացիայի և բնապահպանության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Բժշկություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է անաէրոբ ծագման հետծննդյան էնդոմետրիտների կլինիկական և լաբորատոր առանձնահատկությունների, ինչպես նաև դրանց բուժման ժամանակակից սկզբունքների ուսումնասիրմանը։ Աշխատությունը վերլուծում է հետծննդյան շրջանում զարգացող արգանդի լորձաթաղանթի բորբոքային գործընթացների ախտածագումնաբանությունը, անաէրոբ միկրոֆլորայի դերը հիվանդության զարգացման մեջ և դրանց կլինիկական դրսևորումների առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման լաբորատոր մեթոդներին, մանրէաբանական հետազոտություններին, բորբոքային ցուցանիշների գնահատմանը և հիվանդության ծանրության աստիճանի որոշմանը։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է բուժման ժամանակակից մոտեցումները՝ ներառյալ հակամանրէային թերապիայի ընտրության սկզբունքները, համալիր բուժման ռազմավարությունները և բարդությունների կանխարգելման մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարևոր է մանկաբարձ-գինեկոլոգների, կլինիկական մանրէաբանների և առողջապահության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով հետծննդյան վարակների վաղ ախտորոշման, արդյունավետ բուժման և մայրական առողջության պահպանման գործի կատարելագործմանը։