Եսայան, Լազար Կարլենի

Եսայան, Լազար Կարլենի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Բժշկություն

Основные закономерности сдвигов кислотно-основного равновесия в полости рта при некоторых заболеваниях слизистой оболочки и общей патологии

Աշխատությունը նվիրված է բերանի խոռոչում թթվահիմնային հավասարակշռության փոփոխությունների հիմնական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ լորձաթաղանթի որոշ հիվանդությունների և օրգանիզմի ընդհանուր ախտաբանական վիճակների պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բերանի խոռոչի միջավայրի ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները, թքի բաղադրությունը, դրա բուֆերային համակարգերի նշանակությունը և այն գործոնները, որոնք մասնակցում են բնականոն թթվահիմնային վիճակի պահպանմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջավայրի թթվայնության փոփոխություններին և դրանց հնարավոր կապին լորձաթաղանթի բորբոքային կամ այլ ախտաբանական գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրվում է, թե տեղային հիվանդությունների ժամանակ ինչպես կարող են փոփոխվել թքի հատկությունները, բուֆերային կարողությունը և բերանի խոռոչի ընդհանուր կենսաքիմիական պայմանները։ Միաժամանակ քննվում է ընդհանուր օրգանիզմում ընթացող ախտաբանական գործընթացների հնարավոր ազդեցությունը բերանի խոռոչի միջավայրի վրա՝ հաշվի առնելով նյութափոխանակային, ֆիզիոլոգիական և կարգավորիչ համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Կարևորվում է տեղային և ընդհանուր գործոնների համադրումը, քանի որ բերանի խոռոչում արձանագրվող որոշ փոփոխություններ կարող են կապված լինել ոչ միայն տեղային ախտահարման, այլև համակարգային գործընթացների հետ։ Վերլուծվում են տարբեր կլինիկական խմբերում թթվահիմնային ցուցանիշների փոփոխության բնույթը և դրանց հարաբերակցությունը հիվանդության ընթացքի ու արտահայտվածության հետ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել թքի և բերանի խոռոչի միջավայրի ֆիզիկաքիմիական ու կենսաքիմիական ցուցանիշների գնահատման մեթոդներ՝ ստացված տվյալները կլինիկական դրսևորումների հետ համադրելու նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն օրինաչափությունների բացահայտմանը, որոնք կարող են օգնել հասկանալ լորձաթաղանթի բնական պաշտպանական մեխանիզմների խանգարումները և ախտաբանական գործընթացների զարգացման պայմանները։ Թթվահիմնային հավասարակշռության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև բերանի խոռոչի միկրոմիջավայրի գնահատման տեսանկյունից, քանի որ դրա փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ հյուսվածքների վիճակի և տեղային կենսաբանական գործընթացների վրա։ Կլինիկական և լաբորատոր տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարբեր հիվանդությունների ժամանակ դիտվող փոփոխությունների մասին և գնահատել ուսումնասիրվող ցուցանիշների ախտորոշիչ նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ստոմատոլոգիայի, բերանի խոռոչի բժշկության, կլինիկական կենսաքիմիայի, ախտաֆիզիոլոգիայի և լորձաթաղանթի հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող բժիշկների, հետազոտողների ու բժշկական կրթություն ստացող ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-17
Основные закономерности сдвигов кислотно-основного равновесия в полости рта при некоторых заболеваниях слизистой оболочки и общей патологии

Անվճար

Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book19 Տեսնել ավելին Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին