Ֆիրաս, Խալեդ Դահան Գոու

Ֆիրաս, Խալեդ Դահան Գոու

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Geography

Геохимическая модель седиментационного бассейна (на примере оз. Севан )

Աշխատությունը նվիրված է նստվածքային ավազաններում ընթացող երկրաքիմիական գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց համալիր մոդելավորմանը՝ Սևանա լիճը դիտարկելով որպես բնական հետազոտական համակարգ։ Հետազոտության առանցքում ջրային միջավայրից նստվածքային նյութի կուտակման, քիմիական տարրերի վերաբաշխման և հատակային նստվածքների ձևավորման օրինաչափություններն են, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ավազանի երկրաքիմիական զարգացման առանձնահատկությունները։ Նստվածքները դիտարկվում են որպես երկար ժամանակահատվածում բնական միջավայրում տեղի ունեցած գործընթացների մասին տեղեկատվություն պահպանող համակարգ, որի բաղադրությունը կարող է արտացոլել ջրահավաք ավազանի երկրաբանական կառուցվածքը, ապարների հողմահարումը, նյութի տեղափոխումը, կենսաբանական գործընթացները և արտաքին ազդեցությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նստվածքների հանքաբանական ու քիմիական կազմը, հիմնական և հետքային տարրերի տարածական բաշխումը, օրգանական ու անօրգանական բաղադրիչների հարաբերակցությունը և դրանց փոփոխությունները նստվածքային շերտերում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տարբեր աղբյուրներից լիճ ներթափանցող նյութերի ծագման և հետագա երկրաքիմիական վերափոխումների տարբերակումը։ Սևանա լճի օրինակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու լճային նստվածքագոյացումը լեռնային ավազանի պայմաններում և գնահատելու ջրահավաք տարածքի բնական առանձնահատկությունների ազդեցությունը նստվածքային համակարգի վրա։ Երկրաքիմիական մոդելի ձևավորումը կարող է ներառել նյութերի մուտքի, տեղափոխման, կուտակման և հետնստվածքային փոփոխությունների միջև կապերի համակարգային նկարագրություն՝ նպաստելով լճի զարգացման պատմության ավելի ամբողջական մեկնաբանմանը։ Կարևոր ուղղություն է նաև բնական և մարդածին գործոնների ազդեցությունների տարբերակումը, քանի որ հողօգտագործման, տնտեսական գործունեության և ջրային համակարգի փոփոխությունները կարող են արտացոլվել նստվածքների բաղադրության մեջ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ լճի էկոլոգիական վիճակի գնահատման, երկրաբանական անցյալի վերակառուցման և շրջակա միջավայրում քիմիական տարրերի շրջանառության օրինաչափությունների բացահայտման համար։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է երկրաքիմիայի, նստվածքաբանության, լճագիտության և շրջակա միջավայրի գիտությունների մոտեցումները՝ ձևավորելով Սևանա լճի նստվածքային ավազանում նյութերի կուտակման և երկրաքիմիական փոխակերպումների վերաբերյալ համակարգային պատկերացում։

Updated: 2026-09-28
Геохимическая модель седиментационного бассейна (на примере оз. Севан )

Free

Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book20 Read more