Ֆիշենկճյան, Անի Ավետիսի

Ֆիշենկճյան, Անի Ավետիսի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Սիրիայի հայկական համայնքը 1946–1971 թվականներին

Աշխատությունը ներկայացնում է Սիրիայի հայկական համայնքի պատմական զարգացումը 1946–1971 թվականներին՝ անդրադառնալով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված քաղաքական, հասարակական, տնտեսական և մշակութային նոր իրադրությանը, ինչպես նաև այդ պայմաններում սիրիահայության կյանքի կազմակերպմանն ու ազգային ինքնության պահպանման գործընթացներին։ Նյութի կենտրոնում Սիրիայի հայ համայնքի հետպատերազմյան պատմությունն է՝ համայնքային կյանքի վերակազմավորումը, ազգային կառույցների գործունեությունը, կրթական և մշակութային հաստատությունների դերը, եկեղեցական կյանքը, հասարակական կազմակերպությունների զարգացումն ու հայապահպանության խնդիրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն պատմական միջավայրը, որտեղ ապրում և գործում էր սիրիահայությունը․ Սիրիայի անկախացումից հետո երկրի քաղաքական և հասարակական կյանքում տեղի ունեցող փոփոխությունները, տարածաշրջանային իրադարձությունները և արաբական աշխարհի ընդհանուր զարգացումները որոշակի ազդեցություն էին ունենում նաև հայկական համայնքի դիրքի, կազմակերպվածության և հետագա ընթացքի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես էին հայերը ներգրավվում երկրի հասարակական և տնտեսական կյանքում՝ միաժամանակ պահպանելով սեփական լեզուն, ազգային ավանդույթները, հոգևոր ժառանգությունն ու մշակութային առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են նաև համայնքային հաստատությունների և ազգային կառույցների նշանակությունը սերունդների միջև կապի պահպանման, հայեցի կրթության կազմակերպման, մշակութային կյանքի աշխուժացման և ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման գործում։ Ներկայացված ժամանակաշրջանը կարևոր հանգրվան էր սիրիահայության պատմության մեջ, քանի որ հետպատերազմյան տարիներին համայնքը ոչ միայն շարունակում էր իր գոյությունը նոր քաղաքական պայմաններում, այլև զարգացնում էր ազգային կազմակերպվածության և հասարակական գործունեության տարբեր ձևեր՝ ամրապնդելով իր տեղն ու դերը Սիրիայի բազմազգ հասարակության մեջ։ Պատմական տեսանկյունից աշխատությունն արժեքավոր է հայկական սփյուռքի հետպատերազմյան պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայրենիքից դուրս հայկական համայնքի կենսունակությունը, ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմները և տեղական հասարակության հետ փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Այն կարևոր նյութ է Սիրիայի հայ համայնքի պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի հայկական գաղթօջախներով, սփյուռքագիտությամբ, հայ ժողովրդի նորագույն պատմությամբ և ազգային-մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Updated: 2026-11-19
Սիրիայի հայկական համայնքը 1946–1971 թվականներին

Free

Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more