Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Սմբատ Սպարապետ

Սմբատ Սպարապետը հայ միջնադարյան պատմական մտքի և պատմագրական ժառանգության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Սմբատ Գունդստաբլի պատմական գործունեության, ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունների և Կիլիկյան հայկական պետության պատմության հետ առնչվող աշխատությունների ու պատմական ժառանգության ուսումնասիրության համար արժեքավոր նյութ է։ Ստեղծագործության բովանդակային առանցքում հայոց միջնադարյան պատմության այն ժամանակաշրջանն է, երբ Կիլիկյան Հայաստանը գտնվում էր տարածաշրջանային բարդ քաղաքական հարաբերությունների, ռազմական բախումների, դիվանագիտական բանակցությունների և պետական ինքնուրույնության պահպանման կարևոր խնդիրների կենտրոնում։ Սմբատ Սպարապետի պատմական կերպարը ներկայացնում է միջնադարյան հայ պետական գործչի այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են քաղաքական հեռատեսությունը, ռազմական կազմակերպվածությունը, դիվանագիտական հմտությունը և պետական շահերի գիտակցումը։ Նրա գործունեությունը սերտորեն կապված է Կիլիկյան Հայաստանի պետական կառավարման, արտաքին հարաբերությունների և երկրի անվտանգության ապահովման հետ, իսկ պատմական ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ պատկերացնելու հայոց պետականության զարգացման առանձնահատկությունները միջնադարում։ Աշխատանքի պատմագիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Սմբատ Սպարապետի անունը կապվում է հայ միջնադարյան իրավական և պատմագրական մշակույթի զարգացման հետ․ նա հայտնի է որպես իրավական մտածողության ներկայացուցիչ և «Անտիոքի ասիզների» հայերեն մշակման ու տարածման հետ առնչվող հեղինակ, ինչպես նաև Կիլիկյան Հայաստանի պատմական իրադարձությունների կարևոր վկայությունների հեղինակ։ Նրա թողած ժառանգությունն արտացոլում է ժամանակաշրջանի պետական, հասարակական և մշակութային կյանքի առանձնահատկությունները, միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ, քրիստոնեական աշխարհի և Արևելքի քաղաքական գործընթացների փոխազդեցությունը։ Պատմական նյութի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն առանձին գործչի գործունեությունը գնահատելու, այլև Կիլիկյան Հայաստանի պետական համակարգի, իշխանական հարաբերությունների, ռազմական կազմակերպման և ազգային ինքնության պահպանման խնդիրները հասկանալու տեսանկյունից։ Գործչի պատմական կերպարը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու միջնադարյան հայ իրականության մեջ պետական ծառայության, պատասխանատվության և ազգային շահերի պաշտպանության գաղափարները։ Աշխատանքն ունի գիտաճանաչողական և մշակութային նշանակություն, քանի որ նպաստում է հայ միջնադարյան պատմության կարևոր դեմքերից մեկի ժառանգության արժևորմանը, հայ պատմագրության զարգացման ընթացքի բացահայտմանը և Կիլիկյան Հայաստանի պատմական դերի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտությամբ, միջնադարյան պատմությամբ, Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական ու իրավական պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և հայ պատմական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-19
Սմբատ Սպարապետ

Անվճար

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին