Հեղինակի գրքերը (1)
Մաթեմատիկա
Некоторые закономерности рассеяния рентгеновских пучков в совершенных кристаллах SiO₂ и КН₂РО₄ под влиянием внешних воздействий
Աշխատությունը նվիրված է կատարյալ SiO₂ և KH₂PO₄ բյուրեղներում ռենտգենյան ճառագայթների փնջերի ցրման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ տարբեր արտաքին ազդեցությունների պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում ռենտգենյան դիֆրակցիան դիտարկվում է որպես բյուրեղային կառուցվածքի, բյուրեղացանցի վիճակի և արտաքին գործոնների հետևանքով առաջացող կառուցվածքային փոփոխությունների ուսումնասիրման բարձր զգայունությամբ ֆիզիկական մեթոդ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե արտաքին ազդեցությունների պայմաններում բյուրեղի ներքին կառուցվածքի փոփոխություններն ինչպես են արտահայտվում ռենտգենյան փնջերի տարածման, անդրադարձման և ցրման բնութագրերում։ Քննվում են բյուրեղացանցի պարբերական կառուցվածքի և ընկնող ճառագայթման փոխազդեցության առանձնահատկությունները, դիֆրակցիոն պայմանների ձևավորումը և ցրված ճառագայթման ինտենսիվության փոփոխությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր բնույթի արտաքին ազդեցությունների հետևանքով առաջացող առաձգական դեֆորմացիաների, ներքին լարումների և կառուցվածքային փոքր փոփոխությունների ազդեցության գնահատումը դիֆրակցիոն պատկերի վրա։ Կատարյալ բյուրեղների օգտագործումը հնարավորություն է տալիս առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնել նույնիսկ համեմատաբար փոքր կառուցվածքային փոփոխություններին, քանի որ բյուրեղացանցի բարձր կարգավորվածության պայմաններում արտաքին ազդեցությունների հետևանքները կարող են հստակ արտահայտվել ռենտգենյան ցրման բնութագրերում։ Ուսումնասիրվում են SiO₂-ի և KH₂PO₄-ի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանցով պայմանավորված դիֆրակցիոն վարքի հնարավոր տարբերությունները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել ցրված ճառագայթման անկյունային բաշխմանը, ինտենսիվությանը, դիֆրակցիոն առավելագույնների դիրքի և ձևի փոփոխություններին՝ որպես բյուրեղի վիճակի վերաբերյալ տեղեկատվության աղբյուրների։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել փորձարարական տվյալները և ռենտգենյան դիֆրակցիայի տեսական պատկերացումները՝ արտաքին ազդեցությունների ու դիտվող փոփոխությունների միջև կապերը բացահայտելու նպատակով։ Կարևորվում է նաև բյուրեղների արձագանքի հնարավոր դարձելիության ուսումնասիրությունը և արտաքին գործոնի փոփոխության պայմաններում դիֆրակցիոն բնութագրերի վարքի գնահատումը։ Նման հետազոտությունները նշանակություն ունեն բյուրեղների ֆիզիկական հատկությունների և արտաքին միջավայրի նկատմամբ դրանց զգայունության ավելի խորքային ընկալման համար։ Ստացված օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը կարող է կիրառական հետաքրքրություն ներկայացնել բյուրեղային նյութերի բնութագրման, ռենտգենյան օպտիկայի, ճշգրիտ չափումների և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ զգայուն բյուրեղային համակարգերի հետազոտման ոլորտներում։ Աշխատությունը միավորում է պինդ մարմնի ֆիզիկայի, բյուրեղաֆիզիկայի և ռենտգենյան դիֆրակցիոն վերլուծության մոտեցումները՝ նպաստելով կատարյալ բյուրեղներում ճառագայթման տարածման և ցրման գործընթացների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։
Թարմացվել է՝ 2026-09-19