Ղարիբյան, Արևիկ Մարտինի

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հատուկ ուղղվածության ֆիզիկական վարժությունների ազդեցության պայմաններում մարդու մարմնի կազմության և ներքին միջավայրի մի շարք ցուցանիշների դինամիկայի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նպատակային ընտրված և համակարգված ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ազդեցությունը օրգանիզմի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների վրա և գնահատել այդ փոփոխությունների դրսևորման առանձնահատկությունները մարզումային գործընթացի տարբեր փուլերում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են մարմնի զանգվածի, ճարպային և մկանային բաղադրիչների, մարմնի զանգվածի ինդեքսի և մարմնի կազմությունը բնութագրող այլ ցուցանիշների հնարավոր փոփոխությունները՝ կախված կիրառվող վարժությունների բնույթից, ինտենսիվությունից, տևողությունից և պարբերականությունից։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում ներքին միջավայրի ցուցանիշներին, որոնք արտացոլում են օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական վիճակը և հարմարվողական հնարավորությունները։ Այդպիսի ցուցանիշների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքը, վերականգնման ընթացքը և մարզումային ազդեցության արդյունավետությունը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել ցուցանիշների սկզբնական և հետագա արժեքների համեմատությունը՝ պարզելու համար, թե հատուկ ուղղվածության վարժությունների կիրառման արդյունքում ինչպիսի փոփոխություններ են տեղի ունենում և որքանով են դրանք կապված մարզման ծրագրի առանձնահատկությունների հետ։ Կարող են դիտարկվել նաև տարբեր սեռի, տարիքի կամ ֆիզիկական պատրաստվածության մակարդակ ունեցող անձանց արձագանքների տարբերությունները՝ հնարավորություն տալով գնահատել կիրառվող մեթոդիկայի անհատականացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը կարևորում է ֆիզիկական վարժությունների ոչ միայն արտաքին արդյունքը, այլև դրանց ազդեցությունը օրգանիզմի ներքին հավասարակշռության և ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Մարմնի կազմության և ներքին միջավայրի ցուցանիշների համատեղ գնահատումը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ֆիզիկական պատրաստության գործընթացում տեղի ունեցող փոփոխությունների մասին և որոշել կիրառվող վարժությունների արդյունավետության ու նպատակահարմարության աստիճանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել մարզումների ծրագրավորման, ֆիզիկական պատրաստության մակարդակի գնահատման, առողջարարական և սպորտային ծրագրերի կատարելագործման, ինչպես նաև անհատական մարզումային ծանրաբեռնվածությունների ընտրության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել սպորտային ֆիզիոլոգներին, մարզիչներին, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետներին, ֆիթնեսի ոլորտի մասնագետներին, մարզիկներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հատուկ ուղղվածության վարժությունների ազդեցության բազմակողմանի բնույթը՝ միաժամանակ դիտարկելով մարմնի կազմության փոփոխությունները և օրգանիզմի ներքին միջավայրի ֆիզիոլոգիական արձագանքը, ինչը կարևոր հիմք է ֆիզիկական պատրաստության գործընթացի գիտական հիմնավորման և արդյունավետության բարձրացման համար։