Ղազարյան, Մհեր Լևոնի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գունավոր մետալուրգիայի ոլորտում պետական կարգավորման մեխանիզմների, տնտեսական քաղաքականության և ոլորտի արդյունավետ զարգացման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են գունավոր մետաղների արդյունահանման, հանքային հումքի վերամշակման և մետալուրգիական արտադրության տնտեսական առանձնահատկությունները, ոլորտի նշանակությունը երկրի արդյունաբերական համակարգում, ինչպես նաև պետական կառավարման և շուկայական հարաբերությունների փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանքային ռեսուրսների արդյունավետ և նպատակային օգտագործմանը, դրանց տնտեսական գնահատմանը, արտադրական կարողությունների զարգացմանը և հումքային բազայի երկարաժամկետ կառավարմանը։ Վերլուծվում են պետական կարգավորման տնտեսական, իրավական և կազմակերպական գործիքները, հարկային ու ներդրումային քաղաքականության ազդեցությունը, ընդերքօգտագործման պայմանները, լիցենզավորման համակարգը և ոլորտում պետական վերահսկողության նշանակությունը։ Կարևորվում են նաև մրցակցային միջավայրի ձևավորման, մասնավոր ներդրումների ներգրավման, արտադրության տեխնոլոգիական արդիականացման և տեղական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման խնդիրները։ Քննարկվում է այնպիսի տնտեսական քաղաքականության անհրաժեշտությունը, որը կարող է նպաստել ոչ միայն հանքային հումքի արդյունահանմանը, այլև դրա առավել խոր վերամշակմանը և ավելի բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի ստեղծմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ոլորտի տնտեսական գործունեության և բնապահպանական պահանջների հավասարակշռման խնդիրը, քանի որ հանքարդյունաբերական և մետալուրգիական գործընթացները կապված են բնական ռեսուրսների օգտագործման, արդյունաբերական թափոնների առաջացման և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության հետ։ Այդ համատեքստում դիտարկվում են պետական վերահսկողության, բնապահպանական չափորոշիչների, արտադրական թափոնների կառավարման և ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ոլորտի սոցիալ-տնտեսական ազդեցությանը՝ զբաղվածության, տարածաշրջանային զարգացման, պետական եկամուտների և հարակից արտադրությունների ձևավորման տեսանկյունից։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել գործող կարգավորման համակարգի արդյունավետությունը, բացահայտվել դրա հիմնական սահմանափակումները և ուսումնասիրվել կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Համակարգված պետական քաղաքականությունը դիտարկվում է որպես ոլորտի տնտեսական արդյունավետության, ներդրումային գրավչության, տեխնոլոգիական զարգացման և բնական ռեսուրսների պատասխանատու օգտագործման համադրման կարևոր պայման։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել տնտեսագիտության, արդյունաբերական քաղաքականության, պետական կառավարման, հանքարդյունաբերության և մետալուրգիական ոլորտների զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։