Գրիգորյան, Կարեն Վանուշի

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական բնույթի գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական ձեռնարկությունների ներդրումային ռեսուրսների ձևավորման, արդյունավետ բաշխման և կառավարման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ձեռնարկությունների ֆինանսական գործունեության, կապիտալի ներգրավման, ներդրումային քաղաքականության մշակման, արտադրական ներուժի զարգացման և տնտեսական մրցունակության բարձրացման կարևորագույն ուղղությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակային շրջանակը կապված է արդյունաբերական կազմակերպությունների ներդրումային հնարավորությունների գնահատման, ֆինանսավորման ներքին և արտաքին աղբյուրների բացահայտման, ներդրումային որոշումների ընդունման մեխանիզմների կատարելագործման և սահմանափակ ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման տնտեսական նախադրյալների ուսումնասիրության հետ։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է ներդրումային ռեսուրսների տնտեսական էությունը, դրանց դասակարգման սկզբունքները, ձևավորման աղբյուրները և ձեռնարկությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի սեփական կապիտալի, չբաշխված շահույթի, ամորտիզացիոն հատկացումների, բանկային վարկերի, փոխառու միջոցների, բաժնետիրական ֆինանսավորման, օտարերկրյա ներդրումների և պետական աջակցության ծրագրերի դերը արդյունաբերական ձեռնարկությունների ներդրումային գործունեության կազմակերպման գործում։ Ներդրումային ռեսուրսների ձևավորման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության, վճարունակության, շահութաբերության և երկարաժամկետ զարգացման հնարավորությունների միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի արդյունաբերության կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ներդրումային միջավայրի վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով տնտեսության զարգացման պատմական նախադրյալները, արտադրական հզորությունների տեխնիկական վիճակը, կապիտալի հասանելիությունը, ֆինանսական շուկայի զարգացման մակարդակը և ձեռնարկությունների մրցակցային դիրքերը։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում արդյունաբերական կազմակերպությունների հիմնական միջոցների վերարտադրության, տեխնոլոգիական վերազինման, արտադրական գործընթացների արդիականացման և նորարարական գործունեության ֆինանսավորման հիմնախնդիրները։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է ներդրումային պահանջարկի և առկա ֆինանսական հնարավորությունների համապատասխանության գնահատումը, քանի որ ձեռնարկությունների զարգացման ծրագրերի իրականացումը հաճախ պայմանավորված է անհրաժեշտ կապիտալի ժամանակին ներգրավման և նպատակային օգտագործման հնարավորությամբ։ Ներդրումային ռեսուրսների կառավարման տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն ֆինանսական պլանավորումը, կապիտալի կառուցվածքի օպտիմալացումը, ներդրումային նախագծերի ընտրությունը, դրամական հոսքերի կանխատեսումը և ֆինանսական ռիսկերի գնահատումը։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև ներդրումային նախագծերի տնտեսական արդյունավետության գնահատման մեթոդներին, մասնավորապես՝ զուտ ներկա արժեքի, եկամտաբերության ներքին նորմայի, ներդրումների վերադարձելիության ժամկետի և շահութաբերության այլ ցուցանիշների կիրառման հնարավորություններին։ Այս մեթոդների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր ներդրումային այլընտրանքների ֆինանսական նպատակահարմարությունը և ընտրելու ձեռնարկության ռազմավարական նպատակներին համապատասխանող զարգացման ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի ներդրումային գործունեության հետ կապված անորոշությունները, շուկայական պահանջարկի փոփոխությունները, տոկոսադրույքների տատանումները, արժութային ռիսկերը, գնաճային գործընթացները և արտաքին տնտեսական գործոնների ազդեցությունը արդյունաբերական ձեռնարկությունների ֆինանսական որոշումների վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման և կառավարման կազմակերպական մեխանիզմների կատարելագործումը՝ ներառելով ֆինանսական վերահսկողության, կորպորատիվ կառավարման, ռազմավարական պլանավորման և ներդրումային ծրագրերի իրականացման արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Հայաստանի արդյունաբերական ձեռնարկությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև փոքր և միջին արդյունաբերական կազմակերպությունների ֆինանսավորման սահմանափակումների, խոշոր արտադրական համալիրների կապիտալատարության և տարբեր ճյուղերում ներդրումային պահանջների տարբերությունների գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել արդյունաբերության առանձին ճյուղերի ներդրումային գրավչության վրա ազդող գործոնները, արտադրանքի մրցունակության բարձրացման հնարավորությունները, արտահանման ներուժի զարգացումը և միջազգային տնտեսական համագործակցության միջոցով ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման հեռանկարները։ Առանձին նշանակություն ունեն պետության ներդրումային քաղաքականության, հարկային և ֆինանսավարկային կարգավորման, գործարար միջավայրի բարելավման և արդյունաբերական զարգացման աջակցության գործիքների ուսումնասիրությունները։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է նաև ներդրումային գործունեության խթանման ինստիտուցիոնալ պայմանները, սեփականության իրավունքի պաշտպանության, ֆինանսական տեղեկատվության թափանցիկության և ներդրողների վստահության նշանակությունը կապիտալի ներգրավման գործընթացներում։ Գիտական հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել տնտեսական և ֆինանսական վերլուծության, համեմատական գնահատման, վիճակագրական ուսումնասիրության, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման և ներդրումային նախագծերի արդյունավետության հաշվարկման մեթոդներ։ Նման մոտեցումները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու ներդրումային ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման հիմնական օրինաչափությունները, գնահատելու ֆինանսավորման տարբեր աղբյուրների առավելություններն ու սահմանափակումները և մշակելու ձեռնարկությունների ներդրումային կառավարման կատարելագործման առաջարկություններ։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է արդյունաբերական ձեռնարկությունների ներդրումային գործունեության արդյունավետության բարձրացման, ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման համակարգերի զարգացման և Հայաստանի տնտեսության արտադրական ներուժի ամրապնդման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությամբ։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է ձեռնարկությունների երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունների մշակման, ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման հիմնավորման, կապիտալի օգտագործման արդյունավետության գնահատման և արդյունաբերական կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության բարձրացման հնարավորությունների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, ներդրումային կառավարման մասնագետներին, արդյունաբերական ձեռնարկությունների ղեկավարներին, պետական տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող մասնագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի տնտեսագիտական, ֆինանսական, կառավարչական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական ձեռնարկությունների ներդրումային ռեսուրսների ձևավորման մեխանիզմների, կապիտալի կառավարման առանձնահատկությունների, ներդրումային ռիսկերի և արտադրական զարգացման ֆինանսական նախադրյալների առավել խորքային ըմբռնմանը։