Հակոբյան, Էլմիրա Կարապետի

Քիմիա

Այս աշխատությունը վերաբերում է օրգանական քիմիայի և դեղագործական քիմիայի ոլորտին՝ կենտրոնանալով ալիցիկլո և հետերոցիկլո [c]պիրիդինների նոր ֆունկցիոնալացված և կոնյուգացված (համակցված) ածանցյալների սինթեզի, կառուցվածքային ուսումնասիրության և կենսաբանական ակտիվության գնահատման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել նոր սինթետիկ ուղիներ, որոնք թույլ են տալիս ստանալ պիրիդինային համակարգի վրա հիմնված բարդ կառուցվածքով միացություններ՝ բարձր ռեակտիվությամբ և պոտենցիալ կենսաբանական ակտիվությամբ։ Ուսումնասիրվում են տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի ներմուծման մեթոդները, ցիկլացման և կոնդենսացման ռեակցիաները, ինչպես նաև ստացված միացությունների ստերեոքիմիական և էլեկտրոնային հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառուցվածք–ակտիվություն կապին (SAR analysis), որի միջոցով գնահատվում է, թե մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխությունները ինչպես են ազդում հակամանրէային, հակաուռուցքային կամ հակաբորբոքային ակտիվության վրա։ Աշխատության շրջանակում իրականացվում են նաև կենսաբանական փորձարկումներ տարբեր միկրոօրգանիզմների և բջջային մոդելների վրա՝ պարզելու համար սինթեզված միացությունների դեղաբանական պոտենցիալը։ Միաժամանակ վերլուծվում են այդ միացությունների հնարավոր կիրառությունները նոր դեղամիջոցների ստեղծման մեջ՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բարձր ընտրողականությամբ և ցածր թունավորությամբ ակտիվ նյութերի մշակում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից օրգանական սինթեզի և բժշկական քիմիայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով նոր կենսաակտիվ միացությունների հայտնաբերմանը և դեղագործական հետազոտությունների առաջխաղացմանը։