Հայրապետյան, Ս. Պ.

Հայրապետյան, Ս. Պ.

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Գրականություն

Հրանտ Ասատուր․ կյանքն ու գործունեությունը

Գիրքը նվիրված է արևմտահայ գրականության և հասարակական-մշակութային կյանքի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Հրանտ Ասատուրի (1862–1928) կյանքին, գրական ժառանգությանը և բազմակողմանի գործունեությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է նրա կյանքի ուղին, մտավոր և ստեղծագործական ձևավորման ընթացքը, գրական աշխարհայացքի զարգացումը, ինչպես նաև այն պատմական ու հասարակական միջավայրը, որի պայմաններում ծավալվել է նրա գործունեությունը։ Հրանտ Ասատուրն իր ժամանակի հայ մտավորականության այն ներկայացուցիչներից էր, որոնք նշանակալի դեր են ունեցել արևմտահայ գրականության, գրական քննադատության, հրապարակախոսության և ազգային մշակութային կյանքի զարգացման գործում։ Նրա գործունեությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհատական ստեղծագործական ուղի, այլև որպես արևմտահայ մտավոր կյանքի կարևոր դրսևորում՝ կապված Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի գրական, կրթական և հասարակական միջավայրի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա գրականագիտական և քննադատական հայացքներին, գրական ստեղծագործությունների գնահատման սկզբունքներին, գեղարվեստական ճաշակին և հայ գրականության զարգացման գործընթացներում ունեցած մասնակցությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մտավորական միջավայրի մասին, որտեղ ձևավորվել ու զարգացել են արևմտահայ գրականության կարևոր ուղղություններն ու գաղափարական հոսանքները, ինչպես նաև հասկանալու գրականության և ազգային ինքնության պահպանման փոխկապակցվածությունը։ Հրանտ Ասատուրի գործունեության ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են ժամանակաշրջանի հայ մտավորականության առջև ծառացած խնդիրները, ազգային մշակույթի պահպանման ու զարգացման ձգտումները, հասարակական պատասխանատվության գիտակցումը և հայ գրական մտքի արդիականացման գործընթացները։ Հեղինակի կենսագրական ներկայացումը զուգորդվում է գրական-պատմական դիտարկումներով, ինչի շնորհիվ անհատական կյանքի փաստերը դիտարկվում են ավելի լայն մշակութային համատեքստում։ Աշխատության կարևոր արժեքներից է Հրանտ Ասատուրի անձի և ժառանգության ներկայացումը հայ գրականության պատմության ընդհանուր ընթացքի շրջանակում՝ ընդգծելով նրա մտավորական նկարագրի, գրական հետաքրքրությունների և հասարակական գործունեության նշանակությունը։ Այն արժեքավոր նյութ է արևմտահայ գրականության պատմությամբ, հայ գրական քննադատության զարգացմամբ, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի մշակութային կյանքով և նշանավոր հայ մտավորականների կենսագրություններով հետաքրքրվողների համար։ Գիրքը կարևոր ընթերցանության աղբյուր է նաև ուսանողների, հետազոտողների, գրականագետների և հայ մշակույթի պատմությունն ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով Հրանտ Ասատուրի գրական ու հասարակական ժառանգության ճանաչմանը և նրա դերի գնահատմանը հայ ազգային մտավոր կյանքի պատմության մեջ։

Թարմացվել է՝ 2026-11-18
Հրանտ Ասատուր․ կյանքն ու գործունեությունը

Անվճար

Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին