Հայրապետյան, Ս. Պ.

Հայրապետյան, Ս. Պ.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Հրանտ Ասատուր․ կյանքն ու գործունեությունը

Գիրքը նվիրված է արևմտահայ գրականության և հասարակական-մշակութային կյանքի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Հրանտ Ասատուրի (1862–1928) կյանքին, գրական ժառանգությանը և բազմակողմանի գործունեությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է նրա կյանքի ուղին, մտավոր և ստեղծագործական ձևավորման ընթացքը, գրական աշխարհայացքի զարգացումը, ինչպես նաև այն պատմական ու հասարակական միջավայրը, որի պայմաններում ծավալվել է նրա գործունեությունը։ Հրանտ Ասատուրն իր ժամանակի հայ մտավորականության այն ներկայացուցիչներից էր, որոնք նշանակալի դեր են ունեցել արևմտահայ գրականության, գրական քննադատության, հրապարակախոսության և ազգային մշակութային կյանքի զարգացման գործում։ Նրա գործունեությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհատական ստեղծագործական ուղի, այլև որպես արևմտահայ մտավոր կյանքի կարևոր դրսևորում՝ կապված Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի գրական, կրթական և հասարակական միջավայրի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա գրականագիտական և քննադատական հայացքներին, գրական ստեղծագործությունների գնահատման սկզբունքներին, գեղարվեստական ճաշակին և հայ գրականության զարգացման գործընթացներում ունեցած մասնակցությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մտավորական միջավայրի մասին, որտեղ ձևավորվել ու զարգացել են արևմտահայ գրականության կարևոր ուղղություններն ու գաղափարական հոսանքները, ինչպես նաև հասկանալու գրականության և ազգային ինքնության պահպանման փոխկապակցվածությունը։ Հրանտ Ասատուրի գործունեության ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են ժամանակաշրջանի հայ մտավորականության առջև ծառացած խնդիրները, ազգային մշակույթի պահպանման ու զարգացման ձգտումները, հասարակական պատասխանատվության գիտակցումը և հայ գրական մտքի արդիականացման գործընթացները։ Հեղինակի կենսագրական ներկայացումը զուգորդվում է գրական-պատմական դիտարկումներով, ինչի շնորհիվ անհատական կյանքի փաստերը դիտարկվում են ավելի լայն մշակութային համատեքստում։ Աշխատության կարևոր արժեքներից է Հրանտ Ասատուրի անձի և ժառանգության ներկայացումը հայ գրականության պատմության ընդհանուր ընթացքի շրջանակում՝ ընդգծելով նրա մտավորական նկարագրի, գրական հետաքրքրությունների և հասարակական գործունեության նշանակությունը։ Այն արժեքավոր նյութ է արևմտահայ գրականության պատմությամբ, հայ գրական քննադատության զարգացմամբ, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի մշակութային կյանքով և նշանավոր հայ մտավորականների կենսագրություններով հետաքրքրվողների համար։ Գիրքը կարևոր ընթերցանության աղբյուր է նաև ուսանողների, հետազոտողների, գրականագետների և հայ մշակույթի պատմությունն ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով Հրանտ Ասատուրի գրական ու հասարակական ժառանգության ճանաչմանը և նրա դերի գնահատմանը հայ ազգային մտավոր կյանքի պատմության մեջ։

Updated: 2026-11-18
Հրանտ Ասատուր․ կյանքն ու գործունեությունը

Free

Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more