Хнкоян, Наира Сергеевна

Хнкоян, Наира Сергеевна

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

«Ազատություն և համաձայնություն» կուսակցությունը և ընդդիմադիր շարժումը Թուրքիայում (1911–1914 թթ.)

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության քաղաքական կյանքի կարևորագույն ժամանակաշրջաններից մեկին՝ 1911–1914 թվականներին ձևավորված ընդդիմադիր շարժումներին և «Ազատություն և համաձայնություն» կուսակցության գործունեությանը։ Աշխատության կենտրոնում Օսմանյան կայսրությունում սահմանադրական կառավարման հաստատումից հետո ծավալված քաղաքական պայքարն է, կուսակցական համակարգի ձևավորումը, իշխանության և ընդդիմության միջև հարաբերությունների զարգացումը, ինչպես նաև այն հասարակական ու քաղաքական պայմանները, որոնք նպաստեցին նոր ընդդիմադիր ուժերի առաջացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում «Ազատություն և համաձայնություն» կուսակցության ստեղծման պատմությանը, նրա քաղաքական նպատակներին, գաղափարական ուղղվածությանը, կազմակերպական կառուցվածքին և գործունեության հիմնական ուղղություններին։ Կուսակցությունը ձևավորվեց 1911 թվականին՝ միավորելով տարբեր քաղաքական խմբերի և գործիչների, որոնք հանդես էին գալիս իշխող «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության քաղաքականության դեմ։ Նոր քաղաքական ուժի ձևավորումը պայմանավորված էր Օսմանյան կայսրության կառավարման համակարգի շուրջ ծավալված տարաձայնություններով, կենտրոնացված իշխանության ամրապնդման գործընթացով, քաղաքական ազատությունների սահմանափակման վերաբերյալ դժգոհություններով և կայսրության տարբեր հասարակական ու ազգային խմբերի շահերի ներկայացման անհրաժեշտությամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ընդդիմադիր ուժերի միավորման գործընթացի բացահայտումը, քանի որ կուսակցության կազմում ընդգրկվեցին տարբեր քաղաքական հայացքներ և հասարակական դիրքորոշումներ ունեցող գործիչներ ու խմբավորումներ։ Այդ բազմազանությունը միաժամանակ պայմանավորում էր կուսակցության ազդեցության ընդլայնման հնարավորությունները և առաջացնում գաղափարական ու կազմակերպական բարդություններ։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է նաև կուսակցության գործունեության կապը Օսմանյան կայսրության խորհրդարանական կյանքի, ընտրական պայքարի և պետական կառավարման հարցերի հետ։ 1911 թվականի քաղաքական զարգացումները, ընդդիմության կազմակերպված հանդես գալը և հաջորդող ընտրական գործընթացները ցույց տվեցին, որ կայսրությունում ձևավորվում էր իշխանության քաղաքական մենաշնորհը վիճարկող նոր ուժային կենտրոն։ Հատկանշական նշանակություն ունի 1912 թվականի ընտրական պայքարը, որի ընթացքում ընդդիմադիր կուսակցության հնարավորությունները սահմանափակվեցին իշխող ուժի գերակշռությամբ և քաղաքական ճնշումներով։ Հետազոտության ժամանակագրական շրջանակը ներառում է նաև 1913 թվականի հունվարի 23-ի պետական հեղաշրջումը, որը վճռական ազդեցություն ունեցավ Օսմանյան կայսրության քաղաքական կյանքի հետագա ընթացքի վրա։ Դրանից հետո «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության իշխանությունն ավելի ամրապնդվեց, իսկ ընդդիմադիր գործունեության հնարավորությունները կտրուկ սահմանափակվեցին։ Այս իրադարձությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես խորհրդարանական մրցակցության և քաղաքական բազմակարծության սկզբնական փորձերը հանգեցրին իշխանության կենտրոնացման նոր փուլի։ Աշխատությունը կարևորում է նաև կուսակցական պայքարի գաղափարական և հասարակական հիմքերը՝ անդրադառնալով կենտրոնացված կառավարման, ապակենտրոնացման, սահմանադրական կարգի, քաղաքական ներկայացվածության և կայսրության բազմազգ հասարակության շահերի պաշտպանության խնդիրներին։ Պատմագիտական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը արժեքավոր է Օսմանյան կայսրության երկրորդ սահմանադրական ժամանակաշրջանի քաղաքական գործընթացները, ընդդիմադիր շարժումների ձևավորումը և բազմակուսակցական համակարգի կայացման դժվարությունները համակողմանիորեն ընկալելու համար։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քաղաքական ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունները, կուսակցական միավորումների դերը պետական կառավարման համակարգում և ներքաղաքական հակասությունների ազդեցությունը կայսրության պատմական զարգացման վրա։ Ստեղծագործությունն ունի կարևոր գիտաճանաչողական նշանակություն Օսմանյան կայսրության նորագույն պատմությամբ, թուրքական քաղաքական կուսակցությունների ձևավորման պատմությամբ, սահմանադրական շարժումներով և 20-րդ դարասկզբի Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների, պատմաբանների, արևելագետների և քաղաքագիտության մասնագետների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
«Ազատություն և համաձայնություն» կուսակցությունը և ընդդիմադիր շարժումը Թուրքիայում (1911–1914 թթ.)

Անվճար

Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին