Հովհաննիսյան, Ռաֆայել Վաղինակի

Մաթեմատիկա

Այս գիրքը նվիրված է նանոկառուցվածքային նյութերի և դրանց հիման վրա ստեղծվող գազային սենսորների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով ժամանակակից սենսորային տեխնոլոգիաների կարևորագույն ուղղություններից մեկը։ Այն մանրամասն անդրադառնում է այն սկզբունքներին, որոնց շնորհիվ նանոմաշտաբային կառուցվածքներն իրենց յուրահատուկ ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների շնորհիվ կարող են բարձրացնել գազերի հայտնաբերման զգայունությունը, ընտրողականությունը, արձագանքման արագությունն ու չափումների հուսալիությունը։ Գրքում քննարկվում են տարբեր նանոկառուցվածքային նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մակերևութային երևույթները, էլեկտրական և քիմիական հատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը գազային միջավայրի հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով գազի մոլեկուլների կլանումը կամ մակերևույթի հետ փոխազդեցությունը փոփոխում է սենսորի էլեկտրական, ֆիզիկական կամ այլ չափելի պարամետրերը։ Ներկայացվում են գազային սենսորների աշխատանքի տեսական հիմքերը, դրանց կառուցվածքային լուծումները, պատրաստման և բնութագրման մոտեցումները, ինչպես նաև տարբեր նանոնյութերի կիրառման հնարավորությունները։ Նյութը կարող է ընդգրկել մետաղական օքսիդների, ածխածնային նանոկառուցվածքների, նանոլարերի, նանոմասնիկների, բարակ թաղանթների և այլ առաջադեմ նյութերի կիրառությունը տարբեր գազերի հայտնաբերման նպատակով։ Քննարկվում են նաև սենսորների զգայունության վրա ազդող գործոնները՝ ջերմաստիճանը, խոնավությունը, նյութի մակերևույթի վիճակը, կառուցվածքի չափերը, գազի կոնցենտրացիան և միջավայրի այլ պայմաններ։ Գրքի կարևոր առանձնահատկություններից է տեսական գիտելիքների և կիրառական խնդիրների համադրումը, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կարող է պատկերացում կազմել ոչ միայն սենսորների աշխատանքի ֆիզիկական հիմքերի, այլև դրանց նախագծման, կատարելագործման և գործնական օգտագործման մասին։ Նանոկառուցվածքային գազային սենսորները մեծ նշանակություն ունեն շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի, արդյունաբերական անվտանգության, բժշկական ախտորոշման, օդի որակի վերահսկման, հրդեհների և վտանգավոր արտահոսքերի հայտնաբերման, ինչպես նաև տարբեր տեխնոլոգիական գործընթացների կառավարման ոլորտներում։ Գիրքը հատկապես օգտակար է ֆիզիկայի, քիմիայի, նյութագիտության, էլեկտրոնիկայի, նանոտեխնոլոգիայի և ինժեներական ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների, դասախոսների ու մասնագետների համար և կարող է ծառայել որպես տեսական ու գործնական հիմք՝ նանոմասշտաբային նյութերի միջոցով բարձր արդյունավետությամբ սենսորային համակարգերի ուսումնասիրման և մշակման համար։