Карапетян, Альберт Беноевич

Карапетян, Альберт Беноевич

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Փիլիսոփայություն

Արաքել Սյունեցու փիլիսոփայական հայացքները

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան նշանավոր մտածող, փիլիսոփա, աստվածաբան և մատենագիր Արաքել Սյունեցու փիլիսոփայական հայացքների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա մտավոր ժառանգության բովանդակությունը, գաղափարական ուղղվածությունն ու տեղը հայ փիլիսոփայական մտքի պատմության մեջ։ Արաքել Սյունեցու աշխարհայացքը ձևավորվել է միջնադարյան հայկական հոգևոր, մշակութային և գիտական միջավայրում, որտեղ փիլիսոփայական մտածողությունը սերտորեն կապված էր աստվածաբանության, տրամաբանության, ճանաչողության տեսության և մարդու գոյության հիմնահարցերի հետ։ Նրա գաղափարական համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու իրականության բնույթի, աշխարհի կառուցվածքի, գոյության սկզբունքների, մարդու հոգևոր էության, բանականության հնարավորությունների և ճշմարտության ճանաչման վերաբերյալ միջնադարյան պատկերացումներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նրա մտավոր ժառանգության մեջ փիլիսոփայական և աստվածաբանական մտածողության փոխհարաբերության բացահայտումը, քանի որ այդ ժամանակաշրջանի հայ մտածողների համար բանական դատողությունը, տրամաբանական վերլուծությունն ու հավատքի սկզբունքները հաճախ հանդես էին գալիս որպես միմյանց լրացնող ճանաչողական միջոցներ։ Արաքել Սյունեցու փիլիսոփայական հայացքների քննությունը կարևոր է նաև նրա տրամաբանական մտածողության, հասկացությունների մեկնաբանման, դատողությունների կառուցման և գիտելիքի հիմնավորման առանձնահատկությունները հասկանալու տեսանկյունից։ Նրա գործունեությունն արտացոլում է հայ միջնադարյան մտավոր ավանդույթի այն զարգացումը, որի շրջանակներում յուրացվում, մեկնաբանվում և ստեղծագործաբար վերաիմաստավորվում էին անտիկ ու միջնադարյան փիլիսոփայության գաղափարները՝ դրանք ներառելով հայկական հոգևոր և գիտական մշակույթի համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր է հայ փիլիսոփայության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս գնահատելու Արաքել Սյունեցու ներդրումը ազգային մտավոր ժառանգության ձևավորման և զարգացման գործում, ինչպես նաև բացահայտելու միջնադարյան հայ փիլիսոփայական մտքի ինքնատիպությունը, գաղափարական շարունակականությունն ու կապերը համաշխարհային փիլիսոփայական ավանդույթների հետ։ Այն արժեքավոր է հայ փիլիսոփայության, միջնադարյան մշակույթի, աստվածաբանական մտքի և գաղափարների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ նպաստելով հայ մտածողական ժառանգության առավել խորքային ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Արաքել Սյունեցու փիլիսոփայական հայացքները

Անվճար

Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին