Կարապետյան, Գրիգոր Կարոյի

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում դատական սահմանադրական վերահսկողության ինստիտուտի տեսական հիմքերի, իրավական բնույթի և գործնական իրականացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում սահմանադրական վերահսկողությունը դիտարկվում է որպես Սահմանադրության գերակայության ապահովման, իրավական համակարգի միասնականության պահպանման և պետական իշխանության մարմինների գործունեության սահմանադրականության գնահատման կարևոր կառուցակարգ։ Քննության են առնվում սահմանադրական արդարադատության ձևավորման նախադրյալները, դրա տեղը իշխանությունների բաժանման համակարգում, սահմանադրական վերահսկողություն իրականացնող մարմնի իրավական կարգավիճակը և լիազորությունների իրականացման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենքների և այլ իրավական ակտերի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանության ստուգման ընթացակարգերին, սահմանադրական վեճերի քննության առանձնահատկություններին և ընդունվող որոշումների իրավական նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև սահմանադրական արդարադատության մատչելիության, համապատասխան մարմին դիմելու իրավասություն ունեցող սուբյեկտների, դիմումների ընդունելիության և գործերի քննության դատավարական հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մարդու հիմնական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության գործում դատական սահմանադրական վերահսկողության դերին՝ դիտարկելով այն որպես անհատի իրավունքների պաշտպանության ընդհանուր իրավական համակարգի բաղադրիչ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ սահմանադրական վերահսկողության տարբեր մոդելների համեմատությանը և միջազգային փորձի ազդեցությանը Հայաստանի համապատասխան ինստիտուտների ձևավորման ու զարգացման վրա։ Տեսական դրույթները համադրվում են իրավակիրառ պրակտիկայի հետ՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու իրավական կարգավորման և դրա գործնական իրականացման միջև առաջացող խնդիրները։ Քննության առարկա են դառնում նաև սահմանադրական մեկնաբանության մեթոդները, սահմանադրական արդարադատության մարմնի որոշումների ազդեցությունը օրենսդրության զարգացման վրա և պետական մարմինների կողմից այդ որոշումների կատարման հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դատական սահմանադրական վերահսկողության արդյունավետության գնահատումը իրավական պետության, իշխանությունների հավասարակշռման և Սահմանադրության անմիջական գործողության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն սահմանադրական իրավունքի ու պետական կառավարման ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով սահմանադրական արդարադատության ինստիտուտի գործառույթների, իրավական մեխանիզմների և զարգացման հիմնախնդիրների առավել ամբողջական ընկալմանը։