Կարապետյան, Իգոր Կարապետի

Կարապետյան, Իգոր Կարապետի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Մանկավարժություն

Тенденции развития категориально-понятийного аппарата педагогической науки в России (1850-1930)

Այս գիտական հետազոտությունը նվիրված է Ռուսաստանի մանկավարժական գիտության կատեգորիաների և հասկացությունների համակարգի ձևավորման ու զարգացման հիմնական միտումների վերլուծությանը 1850–1930 թվականների ժամանակահատվածում՝ ընդգրկելով ինչպես նախահեղափոխական, այնպես էլ վաղ խորհրդային շրջանի գաղափարական և գիտամեթոդական փոփոխությունները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է մանկավարժության տեսական լեզվի էվոլյուցիան՝ այն ձևերի, հասկացությունների և կատեգորիաների ձևավորումը, որոնց միջոցով գիտությունը նկարագրել և մեկնաբանել է կրթության գործընթացը, դաստիարակության նպատակները և ուսուցման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական ռուս մանկավարժների՝ Կ. Դ. Ուշինսկու, Լ. Ն. Տոլստոյի և այլոց ներդրմանը, ովքեր ձևավորել են ազգային մանկավարժական մտքի հիմքերը և նպաստել կրթության մարդակենտրոն մոտեցման զարգացմանը։ Հետազոտությունը վերլուծում է նաև 20-րդ դարի սկզբի սոցիալական և քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությունը մանկավարժական գիտության վրա՝ ներառյալ խորհրդային գաղափարախոսության ներգործությունը, որը բերել է նոր կատեգորիաների ձևավորմանը, ինչպիսիք են «կոլեկտիվ դաստիարակություն», «սոցիալիստական կրթություն» և «աշխատանքային դպրոց» հասկացությունները։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է, թե ինչպես են փոխվել մանկավարժական գիտության հիմնարար հասկացությունները՝ անցնելով փիլիսոփայական-հումանիստական մոտեցումներից դեպի գաղափարապես ուղղորդված և սոցիալ-քաղաքականորեն պայմանավորված համակարգեր։ Միաժամանակ քննարկվում է մանկավարժական տերմինաբանության գիտականացման գործընթացը, մեթոդաբանական մոտեցումների զարգացումը և գիտության կառուցվածքի աստիճանական համակարգայնացումը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը ներկայացնում է տվյալ ժամանակաշրջանը որպես մանկավարժական գիտության ձևավորման և հասկացութային հենքի վերակազմավորման կարևոր փուլ, որը հիմք է դրել հետագա տեսական և կիրառական զարգացումներին Ռուսաստանում։

Թարմացվել է՝ 2026-09-10
Тенденции развития категориально-понятийного аппарата педагогической науки в России (1850-1930)

Անվճար

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Տեսնել ավելին Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book19 Տեսնել ավելին Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book19 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին