Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Կովկասը և Միջին Ասիան Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության մեջ․ XVIII դարի երկրորդ կեսից մինչև XIX դարի 80-ական թվականները

Գիրքը ներկայացնում է XVIII դարի երկրորդ կեսից մինչև XIX դարի 80-ական թվականներն ընկած ժամանակահատվածում Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության կարևորագույն ուղղություններից մեկը՝ Կովկասի և Միջին Ասիայի նկատմամբ Ռուսական կայսրության քաղաքական, դիվանագիտական, ռազմական և ռազմավարական գործունեությունը։ Հետազոտության առանցքում են ռուս-կովկասյան և ռուս-միջինասիական հարաբերությունների ձևավորման ու զարգացման պատմական գործընթացները, տարածաշրջաններում Ռուսաստանի ազդեցության աստիճանական ընդլայնումը, տեղական ժողովուրդների և իշխանությունների հետ հաստատված կապերը, ինչպես նաև այդ տարածքների նկատմամբ կայսրության հետաքրքրությունների ձևավորման քաղաքական ու աշխարհաքաղաքական նախադրյալները։ Հեղինակներն ուսումնասիրում են Ռուսաստանի արևելյան քաղաքականության պատմական արմատները՝ անդրադառնալով դեռևս XVI դարում ձևավորված կապերին, որոնք հետագա դարերում աստիճանաբար ամրապնդվեցին և նշանակալի դեր ունեցան տարածաշրջանային հարաբերությունների զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում XVIII դարի երկրորդ կեսին և XIX դարում Կովկասում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխություններին, ռուսական իշխանության հաստատման գործընթացին, վրացական թագավորությունների հետ հարաբերություններին, Հյուսիսային Կովկասի ժողովուրդների հետ փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև Իրանի և Օսմանյան կայսրության հետ տարածաշրջանային ազդեցության համար ծավալված պայքարին։ Քննարկվում են Ռուսաստանի քաղաքականության տարբեր ուղղությունները, դիվանագիտական բանակցությունները, պայմանագրային հարաբերությունները, ռազմական գործողությունները և այն գործոնները, որոնք պայմանավորել են Կովկասի ռազմավարական նշանակության աճը կայսրության արտաքին քաղաքական ծրագրերում։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը Միջին Ասիայի նկատմամբ Ռուսաստանի քաղաքականությունն է, որի շրջանակում ներկայացվում են տարածաշրջանի խանությունների, տեղական իշխանությունների և քաղաքական կենտրոնների հետ հարաբերությունները, ռուսական ազդեցության ընդլայնման նպատակները, առևտրատնտեսական կապերի զարգացումը և տարածաշրջանում քաղաքական ներկայություն հաստատելու գործընթացները։ Ուշադրության կենտրոնում են Բուխարայի, Խիվայի և Կոկանդի խանությունների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև Աֆղանստանի, Իրանի և Միջին Ասիայի հարակից տարածքների աշխարհաքաղաքական նշանակությունը։ Հեղինակներն անդրադառնում են նաև Ռուսաստանի և Մեծ Բրիտանիայի մրցակցությանը Ասիայում՝ բացահայտելով տարածաշրջանի նկատմամբ երկու տերությունների ռազմավարական հետաքրքրությունները, դիվանագիտական հակասությունները և ազդեցության ոլորտների ընդլայնման ձգտումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ռուսական քաղաքականության շարունակականության և Կովկասյան ու Միջինասիական ուղղությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին տարբեր տարածաշրջաններում իրականացվող քաղաքական նախաձեռնությունները ներառվում կայսրության ընդհանուր արտաքին քաղաքական համակարգում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին աշխարհագրական դիրքը, միջազգային քաղաքական իրավիճակը, հարևան պետությունների շահերը, տեղական իշխանությունների դիրքորոշումները, տնտեսական կապերն ու ռազմական գործոնները փոխազդում Ռուսաստանի արևելյան քաղաքականության ձևավորման ընթացքում։ Պատմական նյութի վերլուծության միջոցով ներկայացվում են նաև տարածաշրջանների քաղաքական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, տեղական հասարակությունների և իշխանական համակարգերի դերը, ինչպես նաև արտաքին ուժերի ներգրավվածությունը Կովկասի և Միջին Ասիայի պատմական զարգացումներում։ Հետազոտության կարևոր առանձնահատկություններից է երկու աշխարհագրական ուղղությունների համատեղ դիտարկումը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց միջև գոյություն ունեցող քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմավարական ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Հեղինակները պատմական իրադարձությունները դիտարկում են փոխկապակցված գործընթացների համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով ինչպես Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական նպատակներին, այնպես էլ տարածաշրջանային հարաբերությունների զարգացման վրա ազդող ներքին և արտաքին հանգամանքներին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի XVIII–XIX դարերի միջազգային հարաբերությունների, Ռուսական կայսրության ընդարձակման քաղաքականության, Կովկասի և Միջին Ասիայի ժողովուրդների պատմության, ինչպես նաև տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր պատմագիտական հետազոտություն է պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ինչպես նաև Կովկասի, Կենտրոնական Ասիայի և Ռուսական կայսրության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Գիրքը նպաստում է տարածաշրջանի բարդ պատմական գործընթացների ամբողջական ընկալմանը, հնարավորություն է տալիս համադրելու տարբեր ժողովուրդների և պետությունների շահերը և ավելի խորությամբ հասկանալու այն քաղաքական ու պատմական իրադարձությունները, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել Կովկասի և Միջին Ասիայի հետագա զարգացման վրա։

Թարմացվել է՝ 2026-11-17
Կովկասը և Միջին Ասիան Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության մեջ․ XVIII դարի երկրորդ կեսից մինչև XIX դարի 80-ական թվականները

Անվճար

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին