Քոլյան, Լիլիթ Ստեփանի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է մարքեթինգային որոշումների կայացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը անորոշության պայմաններում՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Աշխատության հիմքում այն խնդիրն է, որ շուկայական միջավայրում կազմակերպությունները հաճախ ստիպված են որոշումներ ընդունել սահմանափակ, ոչ լիարժեք կամ ոչ ամբողջությամբ հավաստի տեղեկատվության պայմաններում, երբ սպառողների վարքագիծը, մրցակցային միջավայրը, պահանջարկը և արտաքին տնտեսական գործոնները կարող են փոփոխվել անկանխատեսելիորեն։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են մարքեթինգային որոշումների ձևավորման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, որոշումների վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, տեղեկատվության դերը, ինչպես նաև անորոշության պայմաններում տարբեր այլընտրանքների գնահատման և ընտրության հնարավոր մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ շուկայական միջավայրի առանձնահատկություններին և այն հանգամանքին, թե ինչպես կարող են տնտեսական փոփոխությունները, սպառողների նախասիրությունների փոփոխությունը, մրցակցության ինտենսիվությունը, շուկայի սահմանափակ ծավալը և տեղեկատվական անորոշությունը անդրադառնալ ձեռնարկությունների մարքեթինգային ռազմավարությունների վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է որոշումների հիմնավորվածության բարձրացման համար կիրառվող մեթոդների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ այլընտրանքների համեմատությունը, հնարավոր արդյունքների գնահատումը, ռիսկերի հաշվառումը և տարբեր սցենարների դիտարկումը։ Անորոշության պայմաններում որոշումների կայացման վերաբերյալ տեսական մոտեցումները կարևորում են ինչպես հնարավոր արդյունքների, այնպես էլ որոշում կայացնողի վերաբերմունքը ռիսկի և անորոշության նկատմամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև մարքեթինգային տեղեկատվության հավաքագրման և վերլուծության արդյունավետությանը, շուկայի ուսումնասիրության գործիքներին, սպառողական պահանջարկի կանխատեսմանը, գնային և ապրանքային քաղաքականության ընտրությանը, վաճառքի խթանման և հաղորդակցական ռազմավարությունների ձևավորմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի այն հարցը, թե ինչպես կարելի է սահմանափակ տեղեկատվության պայմաններում նվազեցնել սխալ որոշումների հավանականությունը և ընտրել այնպիսի ռազմավարություն, որը կապահովի կազմակերպության մրցունակությունն ու շուկայական նպատակների իրականացումը։ Այս համատեքստում տեղեկատվության որակը և հասանելիությունը դառնում են որոշումների կայացման առանցքային բաղադրիչներ, քանի որ անորոշությունը հաճախ առաջանում է արտաքին միջավայրի փոփոխությունների և ոչ ամբողջական տեղեկատվության հետևանքով։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հայկական կազմակերպությունների համար մարքեթինգային ռազմավարությունների մշակման, շուկայական ռիսկերի գնահատման, սպառողների վարքագծի ուսումնասիրության և փոփոխվող պայմաններին արագ արձագանքելու մեխանիզմների կատարելագործման գործում։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, մարքեթոլոգներին, ձեռնարկությունների ղեկավարներին, կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին և տնտեսագիտական ու կառավարչական ուղղությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է մարքեթինգային որոշումների կայացման տեսական և կիրառական հիմնախնդիրների համալիր դիտարկում՝ դրանք կապելով Հայաստանի շուկայական միջավայրի առանձնահատկությունների հետ և նպատակ ունենալով ձևավորել անորոշության պայմաններում ավելի հիմնավորված, ճկուն և արդյունավետ որոշումների կայացման մոտեցումներ։