Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

The counts of Tripoli and Lebanon in the twelfth century

Քևին Ջեյմս Լյուիսի այս ակադեմիական աշխատությունը նվիրված է XII դարի Լիբանանի հյուսիսում ձևավորված Տրիպոլիի կոմսությանը՝ Լևանտում գոյություն ունեցած խաչակրաց պետություններից մեկին, որը համեմատաբար քիչ է ուսումնասիրվել մյուս խաչակրաց իշխանությունների համեմատ։ Հեղինակը ոչ միայն վերականգնում է կոմսության քաղաքական պատմությունը, այլև փորձում է վերաիմաստավորել այն, թե ինչպես էր այդ պետությունը իրականում գործում բազմազգ, բազմալեզու և բազմակրոն միջավայրում։ Գրքի առանցքում Տրիպոլիի կոմսերի իշխանության ձևավորումն ու զարգացումն է՝ սկսած Ռայմոնդ I-ից, Վիլյամ Ջորդանից և Բերտրանից մինչև Պոնսի, Ռայմոնդ II-ի և Ռայմոնդ III-ի կառավարման ժամանակաշրջանները։ Լյուիսը հատուկ ուշադրություն է դարձնում ժառանգական պայքարներին, իշխանության փոխանցմանը, ռազմական հակամարտություններին, ամուսնական դաշինքներին և ներքին քաղաքական լարվածությանը՝ ցույց տալով, որ կոմսության պատմությունը չի կարելի ներկայացնել միայն որպես եվրոպացի խաչակիրների կողմից Մերձավոր Արևելքում ստեղծված պետության պատմություն։ Գրքի կարևորագույն գաղափարներից մեկն այն է, որ նախկին ուսումնասիրությունները չափազանց մեծ նշանակություն են տվել կոմսերի հարավֆրանսիական ծագմանը և նրանց կապին Սեն-Ժիլների տոհմի հետ։ Հեղինակը, սակայն, ընդգծում է, որ տեղական իրականությունը շատ ավելի բարդ էր։ Տրիպոլիի իշխանները ստիպված էին իրենց իշխանությունը հաստատել լեռնային ու աշխարհագրորեն դժվար հասանելի տարածքում, որտեղ ապրում էին տարբեր կրոնական, լեզվական և մշակութային խմբեր։ Այդ պատճառով իշխանության կայունությունը մեծապես կախված էր ոչ միայն ռազմական ուժից կամ եվրոպական ծագումից, այլև տեղի բնակչության տարբեր խմբերի հավատարմությունից, վարչական գործելակերպից և տարածաշրջանի առանձնահատուկ աշխարհագրությունից։ Հատկանշական է նաև այն հանգամանքը, որ կոմսության վարչական համակարգում կարևոր դեր էր խաղում արաբերենը, ինչը ցույց է տալիս, որ եվրոպական ծագում ունեցող իշխող տոհմը գործնականում ստիպված էր հարմարվել տեղական հասարակության պայմաններին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև մշակութային փոխազդեցությունները՝ մասնավորապես Տրիպոլիի արքունիքում ստեղծված օքսիտաներեն տրուբադուրական պոեզիան, որի միջոցով երևում է հարավֆրանսիական մշակութային ժառանգության իրական ազդեցությունը։ Այսպիսով, աշխատությունը հակադրում է «օտար եվրոպական իշխանություն» և «տեղական հասարակություն» պարզ բաժանումը՝ ցույց տալով, որ իրականում ձևավորվել էր փոխազդեցությունների, հարմարվողականության և փոխադարձ կախվածության ավելի բարդ համակարգ։ Գրքի կառուցվածքը հետևում է XII դարի հիմնական քաղաքական փուլերին՝ ներկայացնելով իշխանների հաջորդականությունը, կոմսության քաղաքական և ռազմական ամրապնդումը, հետագա ռազմական թուլացումը, տոհմական ու ամուսնական հակասությունները, Ռայմոնդ III-ի գերեվարումը, նրա ռեգենտության խնդիրները և իշխանության պահպանման դժվարությունները։ Վերջին բաժիններում հեղինակը կրկին անդրադառնում է օտար և տեղական տարրերի փոխհարաբերությանը՝ ամփոփելով այն գործընթացները, որոնք թույլ տվեցին կոմսությանը գոյատևել և գործել այդքան բարդ տարածաշրջանում։ Աշխատությունն արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ խաչակրաց պետությունների պատմությունը դիտարկում է ոչ միայն ռազմական արշավանքների և եվրոպացի ազնվականների տեսանկյունից, այլև աշխարհագրության, ժողովրդագրության, վարչարարության, տեղական հասարակությունների և մշակութային փոխազդեցությունների համատեքստում։ Հեղինակը օգտագործում է ինչպես եվրոպական, այնպես էլ արաբական աղբյուրներ և փորձում է Տրիպոլիի պատմությունը տեղադրել ավելի լայն սիրիա-լիբանանյան միջավայրում։ Արդյունքում գիրքը ներկայացնում է XII դարի Մերձավոր Արևելքի բավական բարդ պատկերը, որտեղ խաչակիրների կողմից ստեղծված քաղաքական կառույցները գոյություն էին ունենում ոչ թե մեկուսացված եվրոպական աշխարհում, այլ տեղական հասարակությունների, մահմեդական և քրիստոնեական համայնքների, տարբեր լեզուների ու մշակույթների մշտական փոխազդեցության պայմաններում։

Թարմացվել է՝ 2026-09-10
The counts of Tripoli and Lebanon in the twelfth century

Անվճար

Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին