Книги автора (1)

Онлайн

История

The counts of Tripoli and Lebanon in the twelfth century

Քևին Ջեյմս Լյուիսի այս ակադեմիական աշխատությունը նվիրված է XII դարի Լիբանանի հյուսիսում ձևավորված Տրիպոլիի կոմսությանը՝ Լևանտում գոյություն ունեցած խաչակրաց պետություններից մեկին, որը համեմատաբար քիչ է ուսումնասիրվել մյուս խաչակրաց իշխանությունների համեմատ։ Հեղինակը ոչ միայն վերականգնում է կոմսության քաղաքական պատմությունը, այլև փորձում է վերաիմաստավորել այն, թե ինչպես էր այդ պետությունը իրականում գործում բազմազգ, բազմալեզու և բազմակրոն միջավայրում։ Գրքի առանցքում Տրիպոլիի կոմսերի իշխանության ձևավորումն ու զարգացումն է՝ սկսած Ռայմոնդ I-ից, Վիլյամ Ջորդանից և Բերտրանից մինչև Պոնսի, Ռայմոնդ II-ի և Ռայմոնդ III-ի կառավարման ժամանակաշրջանները։ Լյուիսը հատուկ ուշադրություն է դարձնում ժառանգական պայքարներին, իշխանության փոխանցմանը, ռազմական հակամարտություններին, ամուսնական դաշինքներին և ներքին քաղաքական լարվածությանը՝ ցույց տալով, որ կոմսության պատմությունը չի կարելի ներկայացնել միայն որպես եվրոպացի խաչակիրների կողմից Մերձավոր Արևելքում ստեղծված պետության պատմություն։ Գրքի կարևորագույն գաղափարներից մեկն այն է, որ նախկին ուսումնասիրությունները չափազանց մեծ նշանակություն են տվել կոմսերի հարավֆրանսիական ծագմանը և նրանց կապին Սեն-Ժիլների տոհմի հետ։ Հեղինակը, սակայն, ընդգծում է, որ տեղական իրականությունը շատ ավելի բարդ էր։ Տրիպոլիի իշխանները ստիպված էին իրենց իշխանությունը հաստատել լեռնային ու աշխարհագրորեն դժվար հասանելի տարածքում, որտեղ ապրում էին տարբեր կրոնական, լեզվական և մշակութային խմբեր։ Այդ պատճառով իշխանության կայունությունը մեծապես կախված էր ոչ միայն ռազմական ուժից կամ եվրոպական ծագումից, այլև տեղի բնակչության տարբեր խմբերի հավատարմությունից, վարչական գործելակերպից և տարածաշրջանի առանձնահատուկ աշխարհագրությունից։ Հատկանշական է նաև այն հանգամանքը, որ կոմսության վարչական համակարգում կարևոր դեր էր խաղում արաբերենը, ինչը ցույց է տալիս, որ եվրոպական ծագում ունեցող իշխող տոհմը գործնականում ստիպված էր հարմարվել տեղական հասարակության պայմաններին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև մշակութային փոխազդեցությունները՝ մասնավորապես Տրիպոլիի արքունիքում ստեղծված օքսիտաներեն տրուբադուրական պոեզիան, որի միջոցով երևում է հարավֆրանսիական մշակութային ժառանգության իրական ազդեցությունը։ Այսպիսով, աշխատությունը հակադրում է «օտար եվրոպական իշխանություն» և «տեղական հասարակություն» պարզ բաժանումը՝ ցույց տալով, որ իրականում ձևավորվել էր փոխազդեցությունների, հարմարվողականության և փոխադարձ կախվածության ավելի բարդ համակարգ։ Գրքի կառուցվածքը հետևում է XII դարի հիմնական քաղաքական փուլերին՝ ներկայացնելով իշխանների հաջորդականությունը, կոմսության քաղաքական և ռազմական ամրապնդումը, հետագա ռազմական թուլացումը, տոհմական ու ամուսնական հակասությունները, Ռայմոնդ III-ի գերեվարումը, նրա ռեգենտության խնդիրները և իշխանության պահպանման դժվարությունները։ Վերջին բաժիններում հեղինակը կրկին անդրադառնում է օտար և տեղական տարրերի փոխհարաբերությանը՝ ամփոփելով այն գործընթացները, որոնք թույլ տվեցին կոմսությանը գոյատևել և գործել այդքան բարդ տարածաշրջանում։ Աշխատությունն արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ խաչակրաց պետությունների պատմությունը դիտարկում է ոչ միայն ռազմական արշավանքների և եվրոպացի ազնվականների տեսանկյունից, այլև աշխարհագրության, ժողովրդագրության, վարչարարության, տեղական հասարակությունների և մշակութային փոխազդեցությունների համատեքստում։ Հեղինակը օգտագործում է ինչպես եվրոպական, այնպես էլ արաբական աղբյուրներ և փորձում է Տրիպոլիի պատմությունը տեղադրել ավելի լայն սիրիա-լիբանանյան միջավայրում։ Արդյունքում գիրքը ներկայացնում է XII դարի Մերձավոր Արևելքի բավական բարդ պատկերը, որտեղ խաչակիրների կողմից ստեղծված քաղաքական կառույցները գոյություն էին ունենում ոչ թե մեկուսացված եվրոպական աշխարհում, այլ տեղական հասարակությունների, մահմեդական և քրիստոնեական համայնքների, տարբեր լեզուների ու մշակույթների մշտական փոխազդեցության պայմաններում։

Обновлено. 2026-09-10
The counts of Tripoli and Lebanon in the twelfth century

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее