Լեյլա Նեյզա Հրանուշ Խառատյան-Առաքելյան

Լեյլա Նեյզա Հրանուշ Խառատյան-Առաքելյան

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Խոսելով միմյանց հետ․ անձնական հիշողություններ Հայաստանի և Թուրքիայի անցյալի մասին

Գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի և Թուրքիայի պատմական անցյալի վերաբերյալ անձնական հիշողությունների, անհատական փորձառությունների և տարբեր սերունդների պատմական ընկալումների միջոցով ձևավորված երկխոսություն։ Այն անդրադառնում է երկու ժողովուրդների ընդհանուր և հակասական պատմական ժառանգությանը՝ փորձելով բացահայտել, թե ինչպես են անցյալի իրադարձությունները պահպանվում մարդկանց հիշողություններում, փոխանցվում սերնդեսերունդ և ազդում ներկայի հասարակական գիտակցության, փոխադարձ պատկերացումների ու հարաբերությունների վրա։ Ստեղծագործության առանցքում մարդկային հիշողությունն է՝ որպես պատմության ընկալման կարևոր աղբյուր, որը լրացնում և ընդլայնում է պաշտոնական պատմագրության մեջ ներկայացվող իրադարձությունների շրջանակը։ Անձնական պատմությունների և հիշողությունների միջոցով ուշադրություն է հրավիրվում այն հանգամանքին, որ պատմական անցյալը միայն տարեթվերի, քաղաքական որոշումների և հասարակական իրադարձությունների ամբողջություն չէ, այլև մարդկանց ապրած կյանքի, ընտանեկան պատմությունների, կորստի, ցավի, ինքնության, մշակութային պատկանելության և հիշողության պահպանման փորձառություն։ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև պատմական հարաբերությունների համատեքստում հատկապես կարևոր է դառնում տարբեր տեսանկյուններից անցյալին անդրադառնալու և միմյանց փորձառությունները լսելու հնարավորությունը։ Երկխոսության գաղափարը ենթադրում է ոչ միայն սեփական պատմական հիշողության արտահայտում, այլև դիմացինի պատմությունը ճանաչելու, տարբեր մեկնաբանությունները համադրելու և փոխըմբռնման հնարավոր սահմանները բացահայտելու պատրաստակամություն։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ ընտանեկան հիշողությունները, հասարակական միջավայրը, ազգային ինքնության ձևավորումը և պատմական ժառանգության ընկալումները պայմանավորում մարդկանց վերաբերմունքը միմյանց նկատմամբ։ Աշխատանքի կարևոր գաղափարական շերտերից մեկը հիշողության և պատմության փոխհարաբերությունն է․ անհատական վկայությունները ներկայացվում են որպես մարդկային փորձառության կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով հնարավոր է ավելի խորությամբ հասկանալ անցյալի ազդեցությունը ժամանակակից հասարակությունների վրա։ Գիրքը նաև ուշադրություն է հրավիրում լռության, չարտահայտված հիշողությունների, պատմական ցավի և տարբեր հասարակություններում անցյալի մասին խոսելու դժվարությունների վրա՝ ընդգծելով բաց երկխոսության ու փոխադարձ լսելու նշանակությունը։ Թեմայի ներկայացման մեջ առանձնահատուկ արժեք ունի հայաստանյան և թուրքական հասարակական միջավայրերի համադրությունը, քանի որ այն թույլ է տալիս դիտարկել պատմական հիշողության ձևավորման տարբեր պայմանները, ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ առանց մարդկային փորձառությունը մեկ միասնական մեկնաբանության մեջ սահմանափակելու։ Գրքի մշակութային և հասարակական նշանակությունը պայմանավորված է հայ-թուրքական հարաբերությունների ուսումնասիրության մեջ անհատական հիշողության, բանավոր պատմության և միջմշակութային հաղորդակցության կարևորության ընդգծմամբ։ Այն արժեքավոր նյութ է պատմաբանների, արևելագետների, հասարակագետների, մշակութաբանների և հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի և Թուրքիայի պատմական հարաբերություններով, ազգային ինքնության խնդիրներով, անցյալի հասարակական ընկալումներով և ժողովուրդների միջև երկխոսության հնարավորություններով։ Գիրքը նպաստում է պատմական անցյալի բազմակողմանի ընկալմանը՝ ընթերցողին հրավիրելով ոչ միայն ճանաչելու պատմությունը, այլև խորհելու այն մասին, թե ինչպես են մարդիկ հիշում, մեկնաբանում և միմյանց հետ կիսում իրենց անցյալը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-18
Խոսելով միմյանց հետ․ անձնական հիշողություններ Հայաստանի և Թուրքիայի անցյալի մասին

Անվճար

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին