Մալխասյան, Միքայել Արմենի

Մալխասյան, Միքայել Արմենի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Տնտեսագիտություն

Ժողովրդագրական գործընթացները Հայաստանում 16-րդ դարում-17-րդ դարի առաջին կեսին

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում XVI դարի և XVII դարի առաջին կեսի ժողովրդագրական գործընթացների պատմական ուսումնասիրությանը՝ բնակչության թվաքանակի, տեղաբաշխման, էթնիկական կազմի և տեղաշարժերի առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Քննարկվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, ռազմական, սոցիալ-տնտեսական և վարչատարածքային իրադարձությունների ազդեցությունները Հայաստանի բնակչության ժողովրդագրական կառուցվածքի և բնակավայրերի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Պարսկաստանի միջև հակամարտություններին, պատերազմական գործողություններին, սահմանային փոփոխություններին և դրանց հետևանքով առաջացած բնակչության տեղաշարժերին։ Ուսումնասիրվում են հայ բնակչության բռնագաղթերը, վերաբնակեցման գործընթացները, բնակավայրերի ամայացումը և վերականգնումը, ինչպես նաև բնակչության տարածքային բաշխման փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գյուղական և քաղաքային բնակչության հարաբերակցությանը, բնակավայրերի տնտեսական գործունեությանը, հարկային պարտավորություններին և ժողովրդագրական զարգացման վրա սոցիալական պայմանների ազդեցությանը։ Կարևորվում է XVII դարի սկզբին Շահ Աբաս I-ի կազմակերպած բռնագաղթի ժողովրդագրական հետևանքների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև հայ բնակչության տեղահանության և նոր բնակավայրերում հաստատման գործընթացների պատմական նշանակությունը։ Դիտարկվում են նաև բնակչության էթնիկական և դավանական կազմի փոփոխությունները, բնական աճի և մահացության վրա ազդող գործոնները, ընտանիքների ու համայնքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են օգտագործվել օսմանյան հարկային գրանցամատյաններ, պարսկական վարչական փաստաթղթեր, հայկական ձեռագրերի հիշատակարաններ, ժամանակագիրների հաղորդումներ, եկեղեցական աղբյուրներ և օտարերկրյա ճանապարհորդների տեղեկություններ։ Կարևորվում են պատմական աղբյուրների համեմատական քննությունը, ժողովրդագրական տվյալների հավաստիության գնահատումը և բնակչության թվաքանակի վերակազմության մեթոդաբանական դժվարությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի վաղ նոր շրջանի պատմության, պատմական ժողովրդագրության, բնակչության տեղաշարժերի և տարածաշրջանի էթնոժողովրդագրական փոփոխությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, ժողովրդագրագետների, ազգագրագետների, պատմական աշխարհագրության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-10-15
Ժողովրդագրական գործընթացները Հայաստանում 16-րդ դարում-17-րդ դարի առաջին կեսին

Անվճար

Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book11 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին