Մանվելյան, Զառա Զաուրի

Technology

Աշխատությունը նվիրված է արտակարգ իրավիճակների պայմաններում վթարային կամ բնակության համար վտանգավոր շենքերից մարդկանց անվտանգ դուրսբերման, ժամանակավոր տեղավորման և հետագա տարաբնակեցման կազմակերպման մեթոդների ուսումնասիրմանն ու կատարելագործմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բնական և տեխնածին վտանգների հետևանքով շենքերի վնասման տարբեր իրավիճակներ, բնակչության համար առաջացող ռիսկերը և դրանց նվազեցմանն ուղղված կազմակերպական ու կառավարչական միջոցառումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարահանման գործընթացի պլանավորմանը՝ հաշվի առնելով շենքի կառուցվածքը, բնակիչների թվաքանակը, ելքերի հասանելիությունը, մարդկանց շարժունակությունը, հնարավոր խոչընդոտները և անվտանգ հավաքման տարածքների ընտրությունը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են ներառվել ռիսկերի գնահատման, սցենարային վերլուծության, մաթեմատիկական և համակարգչային մոդելավորման, տարածական վերլուծության ու համեմատական գնահատման մեթոդներ։ Մարդկային հոսքերի մոդելավորման միջոցով հնարավոր է գնահատել մարդկանց շարժման ժամանակը և տարբեր կազմակերպական տարբերակների արդյունավետությունը՝ առանց իրական վտանգավոր իրավիճակ ստեղծելու։ Աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ քարտեզագրելու վտանգավոր տարածքները, ժամանակավոր հավաքման վայրերը, տրանսպորտային երթուղիները և բնակչության տեղավորման համար նախատեսված անվտանգ գոտիները։ Կարևոր ուղղություն է տարահանման և տարաբնակեցման գործընթացների փոխկապակցված ուսումնասիրությունը, քանի որ մարդկանց շենքից անվտանգ դուրսբերումից հետո անհրաժեշտ է կազմակերպել նրանց ժամանակավոր կամ ավելի երկարաժամկետ տեղավորումը՝ հաշվի առնելով բնակության, սննդի, բժշկական օգնության, տրանսպորտի և սոցիալական աջակցության պահանջները։ Քննության են առնվում նաև պետական կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, փրկարարական և այլ պատասխանատու կառույցների միջև տեղեկատվության փոխանակման ու գործողությունների համակարգման հարցերը։ Սցենարային մեթոդով կարող են համեմատվել տարբեր արտակարգ իրավիճակներում կիրառվող կազմակերպական լուծումները, իսկ վիճակագրական տվյալների և նախկին դեպքերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու առավել հաճախ հանդիպող խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երեխաների, տարեցների, հաշմանդամություն ունեցող և օգնության լրացուցիչ կարիք ունեցող անձանց անվտանգ տեղափոխման պահանջներին։ Աշխատությունն ունի կիրառական նշանակություն քաղաքացիական պաշտպանության, արտակարգ իրավիճակների կառավարման և քաղաքային անվտանգության ոլորտների համար՝ նպաստելով բնակչության պաշտպանության պլանավորման, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման և արտակարգ իրավիճակներում կազմակերպված ու անվտանգ արձագանքման մեխանիզմների զարգացմանը։