Արտակարգ իրավիճակներում վթարային շենքերից բնակչության տարահանման և տարաբնակեցման մեթոդների մշակումը

Economics

ՉՀ ձեռնարկատիրությունը (ոչ ֆորմալ կամ ոչ պետական ձեռնարկատիրություն) վերաբերում է տնտեսական գործունեության այն ձևերին, որոնք իրականացվում են առանց պետական գրանցման կամ ամբողջական իրավական կարգավիճակի։ Այն կարող է ընդգրկել փոքրածավալ առևտուր, ծառայությունների մատուցում, արտադրական փոքր գործունեություն և անհատական աշխատանքներ, որոնք հաճախ չեն անցնում հարկային կամ իրավական լիարժեք վերահսկողության տակ։ Այս երևույթը սովորաբար առաջանում է տնտեսական դժվարությունների, գործազրկության, վարչական բարդությունների կամ հարկային բարձր բեռի պատճառով։ ՉՀ ձեռնարկատիրության հիմնական առանձնահատկություններից է արագ կազմակերպվելու հնարավորությունը, ցածր ծախսերը և ճկունությունը, սակայն միևնույն ժամանակ այն կապված է մի շարք ռիսկերի հետ, ինչպիսիք են իրավական անպաշտպանվածությունը, եկամուտների անկայունությունը և պետական վերահսկողության բացակայությունը։ Այս ոլորտում աշխատող անձինք հաճախ չունեն սոցիալական ապահովագրություն, կենսաթոշակային երաշխիքներ և աշխատանքային իրավունքների լիարժեք պաշտպանություն։ Պետությունների համար նման գործունեությունը խնդիր է ստեղծում հարկային եկամուտների նվազման և տնտեսության ստվերային հատվածի ընդլայնման տեսանկյունից։ Սակայն որոշ դեպքերում ՉՀ ձեռնարկատիրությունը նաև դրական դեր կարող է ունենալ՝ ապահովելով զբաղվածություն և եկամուտների աղբյուր բնակչության համար, հատկապես զարգացման ցածր մակարդակ ունեցող շրջաններում։ Ժամանակակից տնտեսական քաղաքականության կարևոր նպատակներից է նման գործունեության աստիճանական օրինականացումը, փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման խթանումը և հարկային համակարգի պարզեցումը։ Այսպիսով, ՉՀ ձեռնարկատիրությունը բարդ սոցիալ-տնտեսական երևույթ է, որը միաժամանակ ունի թե՛ դրական, թե՛ բացասական կողմեր և պահանջում է պետական արդյունավետ կարգավորում ու աջակցություն։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որը նախատեսված է ընթերցողներին, ուսանողներին և մասնագետներին ապահովելու արդի տեխնիկական գրականության վերաբերյալ արագ և կառուցվածքային տեղեկատվությամբ։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և հարակից կիրառական ոլորտներ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտություն և համակարգված ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել համապատասխան աղբյուրներ հետազոտական և ուսումնական նպատակներով, ինչպես նաև գնահատել դրանց արդիականությունն ու կիրառելիությունը։

Religion

Աշխատությունը Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ծիսական գրականության կարևորագույն տեսակներից է և ներկայացնում է եկեղեցական խորհուրդների, սրբազան արարողությունների ու հոգևոր արարողակարգերի կատարման կարգը։ Մաշտոցը հայ եկեղեցական ավանդության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող ծիսամատյան է, որը նախատեսված է հոգևորականների կողմից տարբեր առիթներով կատարվող եկեղեցական արարողությունների կազմակերպման և իրականացման համար։ Այն ընդգրկում է քրիստոնեական կյանքի կարևորագույն իրադարձություններին ուղեկցող ծիսական կարգեր՝ մարդու ծննդյան, մկրտության, եկեղեցական համայնք մուտք գործելու, ամուսնության, հիվանդության, մահվան և այլ հոգևոր ու հասարակական հանգամանքների առնչությամբ։ Գրքի հիմնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն ամրագրում է Հայ եկեղեցու դարավոր ծիսական ժառանգությունը՝ ապահովելով արարողությունների հաջորդականության, աղոթքների, օրհնությունների և խորհրդանշական գործողությունների ավանդական ձևերի պահպանումը։ Մաշտոցի կարևորագույն բաժիններից է մկրտության խորհուրդը, որի միջոցով մարդն ընդունվում է քրիստոնեական հավատքի և եկեղեցական համայնքի մեջ։ Մկրտությունը քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ դիտարկվում է որպես հոգևոր վերածննդի, մեղքերի սրբագործման և նոր կյանքի սկզբի խորհուրդ։ Դրան առնչվող ծիսական կարգը ներառում է աղոթքներ, օրհնություններ և խորհրդանշական գործողություններ, որոնց միջոցով արտահայտվում է մարդու հոգևոր մուտքը քրիստոնեական կյանք։ Ծիսական գրքի կարևոր ուղղություններից է նաև դրոշմի և հաղորդության խորհուրդների հետ կապված արարողակարգային ավանդությունը, որոնք մկրտության հետ միասին կազմում են քրիստոնեական հավատքի մեջ մարդու ներգրավման կարևոր բաղադրիչները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն նաև պսակի և ամուսնության արարողությունները, որոնց միջոցով եկեղեցին օրհնում և սրբագործում է տղամարդու և կնոջ ընտանեկան միությունը։ Հայ եկեղեցու ավանդության մեջ ամուսնությունը դիտարկվում է որպես հոգևոր ու բարոյական պատասխանատվության վրա հիմնված միություն, որը ենթադրում է փոխադարձ սեր, հավատարմություն, նվիրվածություն և ընտանիքի պահպանման պարտավորություն։ Պսակի ծիսական կարգը արտահայտում է ընտանիքի սրբազան նշանակությունը և ամուսնական կյանքի աստվածային օրհնության գաղափարը։ Մաշտոցում կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հիվանդների այցելության, ապաշխարության, հոգևոր մխիթարության և օրհնության արարողությունները։ Դրանք արտահայտում են եկեղեցու հոգատարությունը մարդու կյանքի դժվարին ու փորձություններով լի ժամանակահատվածներում։ Հիվանդի համար կատարվող աղոթքները և հոգևոր արարողությունները նպատակ ունեն ամրապնդելու նրա հավատքը, մխիթարելու տառապանքը և Աստծուց հայցելու առողջություն ու զորություն։ Այս արարողությունները ցույց են տալիս, որ եկեղեցու հոգևոր առաքելությունը տարածվում է մարդու կյանքի բոլոր փուլերի վրա՝ ծնունդից մինչև կյանքի ավարտը։ Ծիսական ավանդության կարևոր մասն են կազմում նաև մահվան, հանգուցյալի հոգեհանգստի և թաղման հետ կապված կարգերը։ Դրանք արտահայտում են քրիստոնեական հավատը հանդերձյալ կյանքի, հարության և աստվածային ողորմության նկատմամբ։ Հանգուցյալի հիշատակության արարողությունները միաժամանակ հոգևոր մխիթարության միջոց են նրա հարազատների համար՝ օգնելով նրանց իրենց վիշտն արտահայտել աղոթքի և հավատքի միջոցով։ Այսպիսով, ծիսական գիրքը միավորում է մարդու կյանքի տարբեր հանգրվաններին համապատասխանող հոգևոր կարգերը՝ ընդգծելով եկեղեցու շարունակական ներկայությունը անհատի և ընտանիքի կյանքում։ Մաշտոցի կարևոր առանձնահատկություններից է աղոթքների, սաղմոսների, աստվածաշնչյան ընթերցումների և օրհնությունների համակարգված կիրառությունը։ Ծիսական յուրաքանչյուր գործողություն ունի իր խորհրդանշական և աստվածաբանական նշանակությունը, իսկ աղոթական խոսքը հանդիսանում է արարողության հոգևոր բովանդակության հիմնական արտահայտչամիջոցը։ Խորհուրդների կատարման ընթացքում խոսքը, շարժումը, օրհնությունը և ծիսական առարկաները միավորվում են մեկ ամբողջական համակարգում՝ արտահայտելով տեսանելի գործողությունների միջոցով հոգևոր իրականության ընկալումը։ Այս առումով Մաշտոցը ոչ միայն արարողությունների գործնական ուղեցույց է, այլև հայ եկեղեցական աստվածաբանության, ծիսական մտածողության և հոգևոր խորհրդանշանների կարևոր կրող։ Գրական և կառուցվածքային առումով աշխատությունը պատկանում է ծիսական-պաշտամունքային գրականության ժանրին։ Նրան բնորոշ են աղոթական բանաձևերը, պաշտոնական ծիսական ձևակերպումները, հոգևոր ընթերցումները և արարողությունների կատարման հաջորդական նկարագրությունները։ Լեզուն և շարադրանքը ենթարկված են պաշտամունքային նպատակին՝ պահպանելով եկեղեցական խոսքի ավանդական ոճը, հանդիսավորությունը և աստվածաբանական բովանդակությունը։ Մաշտոցի տեքստերը կարևոր նշանակություն ունեն նաև հայ եկեղեցական լեզվի, աղոթական գրականության և ծիսական տերմինաբանության ուսումնասիրության համար։ Պատմական ու մշակութային առումով Մաշտոցը հայ ժողովրդի հոգևոր և գրավոր ժառանգության անբաժանելի մասն է։ Դրա ծիսական ավանդույթը ձևավորվել և զարգացել է դարերի ընթացքում՝ արտացոլելով Հայ եկեղեցու աստվածաբանական մտածողությունը, պաշտամունքային սովորույթները և ազգային մշակութային առանձնահատկությունները։ Մաշտոցների բազմակի ընդօրինակումը, խմբագրումը և հրատարակումը նպաստել են ծիսական միասնականության պահպանմանը և եկեղեցական գիտելիքների փոխանցմանը։ Կոստանդնուպոլիսը հայ եկեղեցական, կրթական և տպագրական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ կրոնական գրքերի հրատարակությունը նպաստում էր հայ համայնքի հոգևոր կարիքների բավարարմանը։ Պողոս Արապյանի տպագրական գործունեությունը նշանակալի տեղ է զբաղեցնում հայ գրքի պատմության մեջ, իսկ նրա տպարանում լույս տեսած կրոնական հրատարակությունները նպաստել են հայերեն ծիսական գրականության տարածմանը։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է Հայ Առաքելական Եկեղեցու ծիսական ավանդության, խորհուրդների պատմության, եկեղեցական արարողակարգի և հայ հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է հոգևորականների, աստվածաբանների, ծիսագետների, եկեղեցական երաժշտության և աղոթական գրականության ուսումնասիրողների, պատմաբանների ու հայագետների համար։ Միաժամանակ այն կարևոր նշանակություն ունի հայ եկեղեցական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն ծիսական համակարգի մասին, որի միջոցով դարեր շարունակ կազմակերպվել է հայ հավատացյալների հոգևոր կյանքը, պահպանվել եկեղեցական ավանդույթների շարունակականությունը և ամրապնդվել ազգային ու կրոնական ինքնությունը։

Chemistry

Գիրքը նվիրված է β-տեղակալված (R)- և (S)-α-ամինաթթուների ասիմետրիկ բիոմիմետիկ սինթեզի ժամանակակից մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ նիկելի (Ni²⁺) իոնի դեհիդրոամինաթթվային քիրալային կոմպլեքսների կիրառմամբ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ասիմետրիկ սինթեզի տեսական հիմքերը, քիրալային համալիրների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց դերը բարձր ընտրողականությամբ ամինաթթուների ստացման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է ռեակցիաների մեխանիզմները, ստերեոքիմիական վերահսկման սկզբունքները, կատալիտիկ համակարգերի արդյունավետությունը և տարբեր գործոնների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի ու ելքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բիոմիմետիկ մոտեցումների կիրառմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս վերարտադրել կենսաբանական համակարգերին բնորոշ գործընթացները լաբորատոր պայմաններում։ Գիրքը կարևոր գիտական նշանակություն ունի օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի, դեղագործական նյութերի մշակման և ժամանակակից սինթետիկ տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր աղբյուր է քիմիկոսների, կենսաքիմիկոսների, դեղագործական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ասիմետրիկ սինթեզի և քիրալային միացությունների ստացման նորարարական մեթոդներով։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Linguistics

Այստեղ ներկայացվում են՝ բանավոր թարգմանության տեսական հիմքերը, ուսուցման ժամանակակից մեթոդներ և մոտեցումներ, գործնական վարժություններ ու առաջադրանքներ, հիշողության, ուշադրության և արագ արձագանքի զարգացման տեխնիկաներ, ինչպես նաև թարգմանչի մասնագիտական հմտությունների ձևավորման փուլերը։ Գիրքը հատկապես օգտակար է՝ լեզվաբանական և թարգմանչական մասնագիտությամբ ուսանողների համար, դասախոսների և վերապատրաստողների համար, ինչպես նաև նրանց, ովքեր ցանկանում են զարգացնել բանավոր թարգմանության իրենց կարողությունները (սինխրոն կամ հաջորդական թարգմանություն)։ Ընդհանուր առմամբ, այս ձեռնարկը համատեղում է տեսությունը և պրակտիկան՝ օգնելով սովորողներին համակարգված ձևով տիրապետել բանավոր թարգմանության արվեստին։