Մարգունի, Ռուզան Վաղինակի

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի հայտնի ողբերգության հայերեն թարգմանություններին՝ դրանց ստեղծման պատմությանը, լեզվաոճական առանձնահատկություններին և գեղարվեստական արժեքին։ Ուսումնասիրության առանցքում բնագրի և հայերեն տարբերակների համադրական քննությունն է, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել, թե ինչպես են հայ թարգմանիչները փոխանցել ստեղծագործության գաղափարական բովանդակությունը, կերպարների հոգեբանական խորությունը, հուզական լարվածությունը և Շեքսպիրին բնորոշ բանաստեղծական լեզուն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել թարգմանությունների բառապաշարին, շարահյուսությանը, պատկերավորման միջոցներին, դարձվածքներին և խոսքի ռիթմական կազմակերպմանը, քանի որ դրամատիկական երկի գեղարվեստական ազդեցությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն սյուժեով, այլև լեզվական արտահայտչամիջոցներով։ Հայերեն թարգմանությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև այն դժվարությունները, որոնց բախվել են թարգմանիչները՝ պատմական և մշակութային իրողությունների, հին ու ժամանակակից լեզվական շերտերի, փոխաբերությունների և բազմիմաստ արտահայտությունների փոխանցման ընթացքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կերպարների խոսքի առանձնահատկությունների պահպանումը։ Գլխավոր հերոսների երկխոսություններում արտահայտված սերը, իշխանության ձգտումը, խանդը, հակասությունները, ողբերգական ընտրությունները և ներքին ապրումները թարգմանության ընթացքում պահանջում են մեծ լեզվական և գեղարվեստական ճշգրտություն։ Հայերեն տարբերակների համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե տարբեր թարգմանիչներ ինչպիսի լուծումներ են ընտրել նույն գաղափարը կամ պատկերային արտահայտությունը հայ ընթերցողին փոխանցելու համար։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն շեքսպիրյան ստեղծագործության հայերեն ընկալման, այլև հայ թարգմանական մշակույթի զարգացման պատմության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս գնահատել հայ թարգմանիչների ստեղծագործական մոտեցումները, բնագրին հավատարմության և գեղարվեստական ինքնուրույնության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև համաշխարհային դասական գրականության հայերեն ներկայացման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել գրականագետների, թարգմանաբանների, շեքսպիրագետների, հայ գրականության և համաշխարհային դրամատուրգիայի ուսումնասիրողների համար։