Մեժլումյան, Արմինե Էդվարդի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է կառավարչական հաշվառման դերին և հիմնախնդիրներին կազմակերպությունների ներքին վերահսկողության համակարգում՝ Հայաստանի Հանրապետության ագրոպարենային ոլորտի օրինակով։ Ուսումնասիրության հիմքում այն մոտեցումն է, որ կառավարչական հաշվառումը կազմակերպության ղեկավարությանը անհրաժեշտ տեղեկատվությամբ ապահովելու կարևոր գործիք է, որը հնարավորություն է տալիս վերահսկել ռեսուրսների օգտագործումը, գնահատել գործունեության արդյունքները, բացահայտել շեղումները և հիմնավորված կառավարչական որոշումներ ընդունել։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են կառավարչական հաշվառման և ներքին վերահսկողության փոխկապակցվածությունը, դրանց կազմակերպման սկզբունքները և գործնական կիրառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրոպարենային ոլորտի կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկություններին, որտեղ արտադրական գործընթացները հաճախ կախված են սեզոնայնությունից, բնական պայմաններից, հումքի և նյութական ռեսուրսների արժեքի փոփոխություններից ու արտադրության բազմափուլ բնույթից։ Այս պայմաններում կառավարչական հաշվառման ճիշտ կազմակերպումը կարևոր նշանակություն ունի ծախսերի վերահսկման, ինքնարժեքի հաշվարկման, արտադրության արդյունավետության գնահատման և ֆինանսական արդյունքների վերլուծության համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել ծախսերի դասակարգման և հաշվառման, բյուջետավորման, պատասխանատվության կենտրոնների ձևավորման, ներքին հաշվետվողականության և կառավարչական տեղեկատվության օգտագործման հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է նաև ներքին վերահսկողության այնպիսի մեխանիզմների ձևավորումը, որոնք թույլ կտան ժամանակին հայտնաբերել սխալները, անարդյունավետ ծախսերը, հնարավոր չարաշահումները և կառավարման գործընթացում առաջացող այլ ռիսկերը։ Աշխատությունը շեշտադրում է հավաստի, ամբողջական և ժամանակին տեղեկատվության նշանակությունը՝ որպես կազմակերպության տնտեսական գործունեության վերահսկման և ռազմավարական ու ընթացիկ որոշումների որակի բարձրացման նախապայման։ Ագրոպարենային ոլորտի նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսական դրույթները կապել գործնական իրավիճակների հետ և բացահայտել ոլորտի կազմակերպություններում կառավարչական հաշվառման ու ներքին վերահսկողության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հաշվապահներին, աուդիտորներին, ֆինանսական և կառավարչական մասնագետներին, ագրոպարենային ոլորտի կազմակերպությունների ղեկավարներին, տնտեսագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ կազմակերպությունների ներքին վերահսկողության համակարգերի կատարելագործման, կառավարչական հաշվառման տեղեկատվական բազայի բարելավման և ագրոպարենային ձեռնարկությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման համար։