Հեղինակի գրքերը (1)
Քաղաքագիտություն
Քուրդ ժողովրդի ազգային ինքնավարության խնդիրը Իրաքի Հանրապետությունում (1958–1970 թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է Իրաքի Հանրապետության կազմում բնակվող քուրդ ժողովրդի ազգային ինքնավարության խնդրի պատմաքաղաքական ուսումնասիրությանը՝ 1958–1970 թվականների իրադարձությունների և զարգացումների համատեքստում։ Այն անդրադառնում է Իրաքում քրդական ազգային հարցի ձևավորմանը, դրա պատմական նախադրյալներին, ազգային ինքնության պահպանմանն ու քաղաքական ինքնուրույնության ձգտումներին՝ ներկայացնելով քուրդ ժողովրդի և կենտրոնական իշխանությունների հարաբերությունների հիմնական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության առանցքում ազգային ինքնավարության գաղափարն է՝ որպես քրդական ժողովրդի քաղաքական, ազգային, մշակութային և հասարակական իրավունքների ճանաչման ու իրացման կարևորագույն խնդիր։ 1958 թվականին Իրաքում միապետության տապալումից և հանրապետական կարգերի հաստատումից հետո երկրի քաղաքական կյանքում տեղի ունեցած փոփոխությունները նոր պայմաններ ստեղծեցին ազգային հարցերի քննարկման և լուծման համար։ Այս ժամանակաշրջանում քրդական հարցը դարձավ Իրաքի ներքաղաքական կյանքի կարևորագույն խնդիրներից մեկը՝ կապված երկրի տարածքային ամբողջականության, պետական կառավարման համակարգի, ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների և իշխանության կենտրոնական ու տարածաշրջանային մակարդակների միջև հարաբերությունների հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է քրդական ազգային շարժման քաղաքական նպատակները, ինքնավարության պահանջների զարգացումը, կենտրոնական կառավարության դիրքորոշումը, կողմերի միջև բանակցային գործընթացները և քաղաքական հակասությունների խորացման պատճառները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ ազգային ինքնավարության հարցը դիտարկվում է ոչ միայն որպես վարչաքաղաքական կարգավիճակի ձեռքբերման խնդիր, այլև որպես ժողովրդի ինքնության, լեզվի, մշակույթի, ազգային իրավունքների և պատմական առանձնահատկությունների պահպանման միջոց։ 1958–1970 թվականներն Իրաքի պատմության մեջ առանձնանում են քաղաքական անկայունությամբ, իշխանափոխություններով, ազգային շարժումների ակտիվացմամբ և պետական կառուցվածքի շուրջ ընթացող հակասություններով։ Այդ զարգացումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին փոխվում քրդական շարժման պահանջներն ու քաղաքական հնարավորությունները՝ պայմանավորված Իրաքի ներքին իրավիճակով և տարածաշրջանային իրադարձություններով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև 1970 թվականի քաղաքական համաձայնության նշանակությունը, որը կապված էր քրդական ազգային հարցի կարգավորման և ինքնավարության սկզբունքների ճանաչման փորձի հետ։ Այս համատեքստում բացահայտվում են ազգային շարժման քաղաքական նպատակների, կենտրոնական իշխանության շահերի և փոխզիջման հնարավորությունների միջև առկա բարդ փոխհարաբերությունները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև Մերձավոր Արևելքի ազգային հարցերի և էթնոքաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ Իրաքի քրդերի ինքնավարության խնդիրը սերտորեն առնչվում էր տարածաշրջանում ազգային ինքնորոշման, պետական սահմանների, բազմազգ հասարակությունների կառավարման և քաղաքական ներկայացվածության ավելի լայն հիմնահարցերին։ Թեմայի ուսումնասիրությունը նպաստում է քրդական ազգային շարժման պատմական զարգացման, Իրաքի պետականության ձևավորման առանձնահատկությունների և քրդական հարցի տարածաշրջանային նշանակության առավել ամբողջական ընկալմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ, քրդագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով, ազգային շարժումներով և էթնոքաղաքական գործընթացներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ միաժամանակ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու քուրդ ժողովրդի ազգային իրավունքների և ինքնավարության ձգտումների պատմական հիմքերին։
Թարմացվել է՝ 2026-11-21