Մխիթարյան, Մարինա Թորոսի

Economics

Աշխատությունը նվիրված է կաթի վերամշակման ոլորտում գործող կազմակերպությունների ձեռնարկատիրական ռիսկերի բացահայտման, գնահատման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման տնտեսական ու կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության համապատասխան ոլորտի նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ձեռնարկատիրական գործունեությանը բնորոշ անորոշությունների և ռիսկային գործոնների ազդեցությունն է կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական արդյունքների, մրցունակության, արտադրության կայունության և զարգացման հնարավորությունների վրա։ Քննվում են ոլորտին բնորոշ արտադրական, ֆինանսական, շուկայական, գնային, մատակարարման, իրացման և ներդրումային ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց առաջացման պատճառներն ու փոխադարձ կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հում կաթի մատակարարման ծավալների և որակի տատանումների, արտադրության սեզոնայնության, հումքի ու պատրաստի արտադրանքի գների փոփոխությունների, սպառողական պահանջարկի և մրցակցային միջավայրի ազդեցությանը ձեռնարկությունների գործունեության վրա։ Դիտարկվում է ռիսկերի կառավարման համակարգի նշանակությունը կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացում՝ շեշտադրելով ռիսկերի ժամանակին նույնականացման, դասակարգման և դրանց հնարավոր հետևանքների գնահատման անհրաժեշտությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության, ծախսերի կառուցվածքի, եկամտաբերության և արտադրական արդյունավետության ցուցանիշների ուսումնասիրությունը՝ ռիսկային գործոնների ազդեցության գնահատման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մատակարարման և իրացման շղթաների կազմակերպմանը, արտադրական կարողությունների օգտագործմանը, արտադրանքի տեսականու ձևավորմանը և շուկայական փոփոխություններին կազմակերպությունների հարմարվելու հնարավորություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել տնտեսական վերլուծության, համեմատական գնահատման, վիճակագրական տվյալների մշակման և ռիսկերի գնահատման մեթոդներ՝ ոլորտում գործող կազմակերպությունների խնդիրներն ու զարգացման հնարավորությունները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։ Ռիսկերի կառավարման արդյունավետության բարձրացումը դիտարկվում է որպես կազմակերպությունների ռազմավարական կառավարման կարևոր բաղադրիչ, որը կարող է նպաստել ռեսուրսների առավել հիմնավորված օգտագործմանը, հնարավոր կորուստների նվազեցմանը և գործունեության կայունության ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ձեռնարկատիրության, ռիսկերի կառավարման, ագրոպարենային տնտեսագիտության և կազմակերպությունների կառավարման մոտեցումները՝ կաթի վերամշակման ոլորտի տնտեսական կայունության և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։