Մովսիսյան, Աղվան Կարապետի

Բժշկություն

Գիտական աշխատությունը նվիրված է խոշոր եղջերավոր անասունների նախաստամոքսների շարժողական գործունեության խանգարումների ախտածնության, դրանց առաջացման պատճառների, զարգացման մեխանիզմների և կարգավորիչ բուժման գիտական հիմունքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում քննության են առնվում տավարի մարսողական համակարգի անատոմիական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, նախաստամոքսների՝ հատկապես կտրիչի, ցանցի և թերթավոր ստամոքսի գործունեության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց շարժողական և արտազատական գործառույթների նշանակությունը կենդանու բնականոն մարսողության ապահովման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախաստամոքսների մկանային տոնուսի և կծկողական ակտիվության խանգարումներին, դրանց զարգացմանը նպաստող սննդային, նյութափոխանակային, նյարդահումորալ և արտաքին միջավայրի գործոններին։ Ուսումնասիրվում են ոչ հավասարակշռված կերակրման, կերաբաժնի կտրուկ փոփոխությունների, անորակ կերերի օգտագործման, մարսողական համակարգի միկրոօրգանիզմների հավասարակշռության խախտման և օրգանիզմի ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի ազդեցությունները նախաստամոքսների շարժողական գործունեության վրա։ Քննարկվում են դիստոնիայի զարգացման ընթացքում առաջացող ախտաֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, մարսողական գործընթացների դանդաղումը, կերային զանգվածի տեղաշարժման խանգարումները, խմորման գործընթացների փոփոխությունները և դրանց հետևանքով կենդանու ընդհանուր առողջական վիճակի ու մթերատվության վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նախաստամոքսների շարժողական գործունեության նյարդային և հումորալ կարգավորման մեխանիզմներին, վեգետատիվ նյարդային համակարգի մասնակցությանը, կենսաբանական ակտիվ նյութերի ազդեցությանը և մարսողական համակարգի առանձին օղակների միջև ֆունկցիոնալ փոխհարաբերություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հիվանդության կլինիկական դրսևորումների ուսումնասիրությունը, նախաստամոքսների կծկումների հաճախականության և ուժգնության փոփոխությունների գնահատումը, ախտորոշիչ ցուցանիշների բացահայտումը և նմանատիպ ախտանշաններով ուղեկցվող այլ հիվանդություններից տարբերակման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են կարգավորիչ թերապիայի տեսական սկզբունքները, որոնք ուղղված են նախաստամոքսների բնականոն շարժողական ակտիվության վերականգնմանը, մարսողական գործընթացների կարգավորմանը և օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական հավասարակշռության պահպանմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բուժական միջամտությունների արդյունավետության գնահատման չափանիշներին, դեղաբանական և ոչ դեղաբանական մոտեցումների հնարավոր կիրառությանը, կերակրման պայմանների բարելավման նշանակությանը և հիվանդության կրկնության կանխարգելման միջոցառումներին։ Քննության են առնվում նաև նախաստամոքսների գործունեության խանգարումների և կենդանիների նյութափոխանակության փոխկապակցվածությունը, մարսողական համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի ազդեցությունը սննդանյութերի յուրացման վրա, ինչպես նաև հիվանդության հետևանքով առաջացող տնտեսական կորուստների նվազեցման հնարավորությունները։ Կարևորվում են անասնաբուժական հետազոտությունների, կլինիկական դիտարկումների և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների համադրումը՝ հիվանդության զարգացման օրինաչափությունները պարզաբանելու և բուժական մոտեցումների գիտական հիմնավորումն ապահովելու նպատակով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել գյուղատնտեսական կենդանիների մարսողական համակարգի ֆունկցիոնալ հիվանդությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, ախտորոշման և բուժման մեթոդների կատարելագործմանը, ինչպես նաև անասնաբուծական տնտեսություններում կենդանիների առողջության պահպանման և արտադրողականության բարձրացմանն ուղղված միջոցառումների արդյունավետության բարելավմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժների, անասնաբուժական թերապիայի և ֆիզիոլոգիայի մասնագետների, անասնաբույժ-հետազոտողների, անասնաբուծության ոլորտի աշխատակիցների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և անասնաբուժական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։