Նազարյան, Ռոբերտ Արմիկի

Նազարյան, Ռոբերտ Արմիկի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Տեխնոլոգիա

Հայաստանի Հանրապետության ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի կայուն զարգացումն ապահովելու խնդիրները

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի երկարաժամկետ, արդյունավետ և կայուն գործունեության ապահովման տնտեսական, տեխնիկական, բնապահպանական ու կառավարչական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ջրային ենթակառուցվածքների հուսալի շահագործումը, բնակչությանը և տնտեսության տարբեր ոլորտներին մատուցվող ծառայությունների շարունակականության ապահովումը, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը և համակարգերի զարգացման համար անհրաժեշտ կազմակերպական ու ֆինանսական պայմանների ձևավորումն են։ Ջրամատակարարման և ջրահեռացման ոլորտները դիտարկվում են որպես փոխկապակցված ենթակառուցվածքային համակարգեր, որոնց արդյունավետ կառավարումը կարևոր է ինչպես բնակչության կենսապայմանների, այնպես էլ բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական և բնապահպանական կայունության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ջրամատակարարման ցանցերի տեխնիկական վիճակը, ջրի կորուստների առաջացման հիմնական պատճառները, ենթակառուցվածքների մաշվածության ազդեցությունը ծառայությունների որակի վրա և դրանց արդիականացման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ջրահեռացման ցանցերի և կեղտաջրերի կառավարման համակարգերի զարգացման խնդիրներին՝ ջրային ռեսուրսների և շրջակա միջավայրի պահպանության տեսանկյունից։ Կարևոր ուղղություն է համակարգերի ֆինանսական կայունության ուսումնասիրությունը՝ ծառայությունների ծախսերի, ներդրումային պահանջների, ենթակառուցվածքների վերականգնման և երկարաժամկետ ֆինանսավորման հնարավորությունների փոխկապակցվածության համատեքստում։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել նաև կառավարման արդյունավետության, ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների պատասխանատվության, վերահսկողության և գործունեության գնահատման խնդիրները։ Կայուն զարգացման տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն ջրային ռեսուրսների խնայող օգտագործումը, էներգաարդյունավետության բարձրացումը, տեխնիկական կորուստների նվազեցումը և կլիմայական ու բնական պայմանների փոփոխությունների նկատմամբ համակարգերի դիմակայունության ուժեղացումը։ Առանձին ուշադրության կարող են արժանանալ քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի միջև ենթակառուցվածքային պայմանների տարբերությունները և ծառայությունների հասանելիության հավասարակշռված ապահովումը։ Համակարգերի զարգացման ծրագրերի արդյունավետությունը կարող է գնահատվել տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական չափանիշների համադրությամբ՝ հաշվի առնելով ոչ միայն ընթացիկ պահանջները, այլև ապագա սերունդների համար ջրային ռեսուրսների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ջրային տնտեսության, ենթակառուցվածքների կառավարման, բնապահպանական տնտեսագիտության և կայուն զարգացման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի ջրամատակարարման ու ջրահեռացման համակարգերի կայուն գործունեության հիմնական խոչընդոտները և զարգացման հնարավոր ուղղությունները։

Թարմացվել է՝ 2026-09-28
Հայաստանի Հանրապետության ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի կայուն զարգացումն ապահովելու խնդիրները

Անվճար

Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book20 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book8 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին